Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Emerytowane pielęgniarki i położne protestują przeciw konieczności złożenia we właściwej okręgowej izbie pielęgniarek i położnych oryginału dokumentu o prawie wykonywania zawodu, co jest konieczne dla zwolnienia z opłacania składek członkowskich; kwestionują także nowy ich wymiar
• Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk wystąpił w tej sprawie do Marioli Łodzińskiej, prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych 

Wiele emerytowanych pielęgniarek i położnych nie zgadza się z koniecznością złożenia odpowiedniego dokumentu po przejściu na emeryturę i zaprzestaniu wykonywania zawodu. Możliwość zachowania dokumentu potwierdzającego prawo do wykonywania zawodu ma dla nich duże znaczenie symboliczne z uwagi na traktowanie zawodu w kategorii powołania.

Chodzi nie tylko o emerytowane pielęgniarki i położne, ale również i o te z nich, których aktywność zawodowa ograniczona jest do wolontariatu. Chcąc uzyskać zwolnienie z opłacania składek, również muszą one złożyć stosowne oświadczenie.

RPO zwraca uwagę, że ustawa o dokumentach publicznych nie formułuje obowiązku zwracania tego typu dokumentów przez jego posiadaczy, także po ustaniu prawa lub stanu prawnego, które one potwierdzają bądź też rezygnacji z wykonywania zawodu, którego dotyczą. W uprzednio obowiązującej uchwale Krajowego Zjazdu Pielęgniarek i Położnych nie istniała konieczność złożenia PWZ jako warunku uzyskania zwolnienia ze składek członkowskich.

ZRPO prosi o stanowisko, ze wskazaniem przyczyn wprowadzenia zmian w omawianych regulacjach. 

Drugim problemem jest aktualny wymiar i sposób ustalania składki. Skarżące wskazują, że nowy, jednolity wymiar składki, oparty na przeciętnym wynagrodzeniu w gospodarce w poprzednim roku, jest rozwiązaniem niesprawiedliwym. Ponadto nie uwzględnia dostatecznie różnego statusu materialnego pielęgniarek i położnych, ich sytuacji życiowej oraz osiąganych przez nie dochodów.

Rzecznik jest świadomy, że zmiana sposobu ustalania wysokości składek mieści się w zakresie kompetencji samorządu zawodowemu. Niemniej, mając na uwadze istotną zmianę jej wysokości, odczuwalną w szczególności przez emerytowanych członków samorządu zawodowego, jak i tych, działających w ramach wolontariatu, ZRPO prosi o stanowisko także w tej sprawie 

VII.611.5.2025