RPO w mediach o prawach człowieka, odporności demokracji i odbudowie zaufania do instytucji
W rozmowie opublikowanej przez Georgetown Institute for Women, Peace and Security, Sylwia Gregorczyk-Abram opowiedziała o swojej drodze od działalności rzeczniczej i obrony praw człowieka do kierowania Biurem Rzecznika Praw Obywatelskich. Prowadzenie kampanii na to stanowisko było długim i żmudnym procesem, ale inspiracją było spotkanie grupy globalnych liderek zorganizowane w Bellagio we Włoszech, które wierzyły, że "przywództwo polega na wyjściu naprzód, gdy można coś zmienić, a nie czekaniu, aż poczujesz się całkowicie gotowa."
Podczas wywiadu RPO podkreśla, że doświadczenia zdobyte podczas reprezentowania ofiar przemocy, osób z niepełnosprawnościami, aktywistów społecznych oraz obrońców niezależności sądów ukształtowały jej podejście do służby publicznej.
Jak zaznaczyła, najważniejszym celem jej kadencji jest wzmocnienie zaufania obywateli do instytucji państwa oraz zapewnienie, aby prawa człowieka nie pozostawały jedynie zapisami w dokumentach, lecz przekładały się na konkretne działania i ochronę obywateli.
- Jednym z najpilniejszych wyzwań jest odbudowa zaufania do systemu sprawiedliwości. Prawdziwą miarą rządów prawa nie jest konstytucyjna debata między prawnikami, lecz to, czy zwykły człowiek może skutecznie bronić swoich praw przed niezależnym i bezstronnym sądem. Chcę, aby Biuro RPO było silnym głosem dla tych, którzy czują się bezsilni wobec długich postępowań, biurokratycznej obojętności lub niedostępnych instytucji – powiedziała w wywiadzie.
Wśród priorytetów wymieniła także przeciwdziałanie polaryzacji społecznej, ochronę równych praw, monitorowanie wpływu nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji, na prawa człowieka oraz wzmacnianie dialogu społecznego.
- Prawa człowieka nie są abstrakcyjnymi zasadami; mierzy się je tym, czy instytucje działają wtedy, gdy ludzie najbardziej ich potrzebują - powiedziała
W wywiadzie Sylwia Gregorczyk-Abram zwróciła również uwagę na wyzwania związane z ochroną praw kobiet, w szczególności przeciwdziałanie przemocy ze względu na płeć, zapewnienie równego dostępu do ochrony zdrowia oraz eliminowanie nierówności na rynku pracy i w życiu publicznym. Jednocześnie podkreśla potrzebę dalszego wsparcia osób, które przybyły do Polski z Ukrainy, oraz przeciwdziałania dezinformacji i dyskryminacji.
Odnosząc się do stanu praworządności w Polsce, wskazała, że choć najpoważniejsze zagrożenia dla niezależności sądownictwa zostały powstrzymane, odbudowa zaufania społecznego wymaga czasu, konsekwencji i trwałych gwarancji instytucjonalnych. Jej zdaniem doświadczenia Polski mogą stanowić ważną lekcję dla innych państw pokazującą, że demokracja wymaga stałej troski, aktywności obywateli oraz silnych, niezależnych instytucji.
