Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Rzecznik Praw Obywatelskich przystąpił do postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w zakresie udostępnienia informacji publicznej
• WSA (sygn. akt II SAB/Wa 796/25) stwierdził bezczynność organu, którego zobowiązał do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej
• AKTUALIZACJA 10.11.2026: W związku z tym, że WSA uwzględnił skargę tylko w części, został on zaskarżony kasacyjnie przez wnioskodawcę. RPO wniósł o uwzględnienie skargi przez NSA
• 22 października NSA uwzględnił skargę kasacyjną w części, orzekając co do istoty sprawy i stwierdził, że odpowiedzi na część pytań stanowiły informację publiczną (sygn. akt III OSK 931/26)
• NSA podzielił stanowisko RPO, akcentując, że informacje podlegające udostępnieniu dotyczyły transferów własności nieruchomości stanowiących majątek publiczny, co przemawia jednoznacznie za uznaniem ich za informację publiczną (wyrok z uzasadnieniem w załączniku)

Skarżący usiłował uzyskać informacje dotyczące przekazania podmiotowi prywatnemu nieruchomości wchodzącej w skład majątku publicznego w okresie transformacji ustrojowej. Niejasny był sposób pozyskania tej nieruchomości oraz rola dawnego Powiatu Warszawskiego, którego Zarząd na mocy przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną uchwalonych 13 października 1989 r. był uprawniony do zainicjowania postępowania w przedmiocie nabycia jej własności od Skarbu Państwa.

Ponieważ Miasto Stołeczne Warszawa wykonuje obecnie zadania przejęte po zlikwidowanym Powiecie Warszawskim, obywatel wystąpił do Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, zawierającym szereg zapytań dotyczących losów wspomnianej nieruchomości. 

Prezydent nie udostępnił żądanej informacji, twierdząc, że nie dotyczy on informacji publicznej, a ponadto wiąże się jedynie ze sprawą prywatną wnioskodawcy. Zostało to przezeń zaskarżone do WSA jako bezczynność organu. 

Po zapoznaniu się z materiałem sprawy zastępca RPO Stanisław Trociuk przystąpił do postępowania. Przedstawił stanowisko, zgodnie z którym żądana informacja stanowiła informację publiczną. 

ZRPO przede wszystkim wykazał, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych interes prywatny w sprawie nie wyklucza współwystępowania interesu publicznego. Ten zaś w sprawie się uwidocznił, biorąc pod uwagę, że dotyczyła ona zbycia nieruchomości wchodzącej w skład majątku publicznego na rzecz podmiotu prywatnego oraz postępowania administracyjnego związanego z przeniesieniem jej własności. Informacje na ten temat powszechnie uważane są za informacje dotyczące spraw publicznych. 

Ponadto w ocenie RPO konieczne było uwzględnienie kontekstu sprawy, który dotyczył przekształceń własnościowych w okresie transformacji ustrojowej, które wpłynęły trwale na kształt współczesnych stosunków prawnorzeczowych w całym państwie oraz do dziś budzą kontrowersje. Wszystko to dowodziło, że żądana informacja dotyczyła spraw publicznych i mieściła się w definicji informacji publicznej wyznaczonej przez art. 1 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

WSA wyrokiem z 3 lutego 2026 r. stwierdził bezczynność organu, który został zobowiązany do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Tym samym sąd przychylił się do stanowiska RPO.

Wyrok nie jest prawomocny, sprawa oczekuje na sporządzenie uzasadnienia.

Skarga kasacyjna wnioskodawcy

WSA uwzględnił skargę w części dotyczącej pytań nr 1 i 2 zawartych we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, oddalając ją w pozostałym zakresie. Sąd przyjął, że pytania od 3 do 6 zawarte we wniosku dostępowym nie dotyczyły informacji publicznej.

Wyrok ten został zaskarżony kasacyjnie przez Skarżącego w części obejmującej punkty 2, 3 oraz 4 sentencji.

Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił stanowisko w postepowaniu przed NSA wnosząc o uwzględnienie skargi (w załączniku).

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2026 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 października 2026 r. (sygn. III OSK 931/26) uwzględnił skargę kasacyjną w znacznej części, orzekając co do istoty sprawy na podstawie art. 188 p.p.s.a. Sąd kasacyjny stwierdził, że odpowiedzi na pytania od 3 do 5 stanowiły informację publiczną, podczas gdy pytanie 6 nie mieściło się w sferze informacji publicznej z uwagi na sposób jego sformułowania.

Pełnomocnicy Rzecznika Praw Obywatelskich, za stanowiskiem Rzecznika wyrażonym w piśmie procesowym, akcentowali na rozprawie, że w demokratycznym społeczeństwie podstawowym prawem jest wiedzieć i być informowanym o tym co i dlaczego czynią władze publiczne. Z tego właśnie względu tak fundamentalne znaczenie ma powszechny, szeroki dostęp do informacji publicznej. Dostęp do informacji publicznej jest z jednej strony warunkiem świadomego uczestnictwa obywateli w podejmowaniu rozstrzygnięć władczych, a z drugiej, umożliwia efektywną kontrolę obywatelską działań podejmowanych przez organy władzy publicznej.

Powyższe szczególnie uwidacznia się w niniejszej sprawie, o fundamentalnym znaczeniu dla interesu publicznego. Zadane pytania dotyczyły bowiem informacji związanych z transferami własności nieruchomości dokonywanymi w okresie transformacji ustrojowej.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Rzecznika w ustnych zasadniczych powodach rozstrzygnięcia - akcentując, że informacje podlegające udostępnieniu dotyczyły transferów własności nieruchomości stanowiących majątek publiczny, co przemawia jednoznacznie za uznaniem ich za informację publiczną.

VII.6060.132.2025