Biuletyn Informacji Publicznej RPO

RPO Marcin Wiącek był pytany 26 lutego 2026 r. w programie "Gość Radia ZET" m.in. o reformę sądownictwa, nauczanie religii w szkołach, ochronę małoletnich w sieci i możliwość ograniczenia im dostępu do mediów społecznościowych oraz o rekomendacje dotyczące reformy więziennej służby zdrowia. 

Reforma sądownictwa i kwestia ewentualnego referendum 

Rzecznik odpowiadał na pytania Marcina Zaborskiego dotyczące m.in. reformy sądownictwa i pomysłu przeprowadzenia referendum w tej sprawie. Zaznaczył, że zorganizowanie referendum jest decyzją polityczną - Prezydent RP, za zgodą Senatu RP, ma kompetencję do zarządzenia referendum ogólnokrajowego. Podkreślał, że potrzebne jest systemowe rozwiązanie problemu. 

"Natomiast problem władzy sądowniczej jest w dalszym ciągu do rozwiązania w drodze ustawy i jest to niezbędne, aby doprowadzić sytuację w Polsce do zgodności z wiążącymi nas jako Polskę normami prawa międzynarodowego" - dodał.  

RPO jednoznacznie skrytykował pomysły karania sędziów za treść ich orzeczeń, powołując się na wyrok TSUE z 2023 roku. "W 2023 roku zapadł wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, gdy Komisja Europejska zaskarżyła Polskę do TSUE, który to wyrok jednoznacznie stwierdził, że nie można sędziego karać za orzekanie, za treść orzeczeń”. 

Rzecznik mówił też o kryzysie władzy sądowniczej. Pierwszym krokiem w celu naprawienia tej sytuacji i zakończenia chaosu powinna być zmiana przepisów dotyczących Krajowej Rady Sądownictwa, która uwolniłaby ten organ od zastrzeżeń, jakie formułują europejskie trybunały. 

"Moim zdaniem, jeżeli rzeczywiście doszłoby do konsultacji ze środowiskiem sędziowskim, która byłaby następnie podstawą decyzji Sejmu o wyborze Krajowej Rady Sądownictwa, to wówczas w kolejnych postępowaniach przed ETPC czy TSUE istniałaby szansa na to, że uznano by, iż sędzia powołany przez taką KRS może orzekać, a jego orzeczenia nie naruszają Europejskiej Konwencji Praw Człowieka czy prawa UE" - dodał Marcin Wiącek. 

Nauczanie religii w szkołach 

"Kwestie nauczania religii powinny być przedmiotem prac w parlamencie, a nie w zaciszach gabinetów ministrów. Wolności i prawa człowieka - a nauczanie religii jest niezwykle istotne dla ochrony wolności i praw człowieka - i wyważanie wartości, które tutaj wchodzą w grę powinny być przedmiotem debaty parlamentarnej. A więc powinno dojść do rozstrzygnięcia ustawowego; ono by było również wówczas bardziej stabilne, ale przede wszystkim byłoby miałoby silniejszy mandat" - mówił Marcin Wiącek o wystąpieniu do MEiN w sprawie nauczania religii w szkołach. 

Media społecznościowe i ochrona młodzieży 

RPO poparł dyskusję nad wprowadzeniem ograniczeń w dostępie do mediów społecznościowych dla dzieci poniżej 15. roku życia, wskazując na poważny kryzys zdrowia psychicznego młodych ludzi oraz wszechobecną mowę nienawiści. Należałoby to rozwiązanie poprzedzić konsultacjami społecznymi i konsultacjami z ekspertami W opinii RPO Konstytucja RP nie stanowi przeszkody w tej kwestii. 

Prawa osób zatrzymanych i kwestia tortur

RPO był pytany o postulaty dotyczące reformy więziennej służby zdrowia. Marcin Wiącek przypomniał, że przedstawił Ministerstwu Sprawiedliwości listę problemów, które wymagają rozwiązania w celu skutecznego zapobiegania torturom. 

"Rolą RPO jest monitorowanie sytuacji w zakładach karnych, aresztach śledczych, w ogóle we wszystkich miejscach pozbawienia wolności. I więzienna służba zdrowia to jest jeden z wątków tego problemu" – powiedział Marcin Wiącek.  

Rzecznik odniósł się też do przebiegu zatrzymań osób przez uprawnione służby. Dodał, że jeśli chodzi o traktowanie osób zatrzymanych, to jest to w Polsce problem systemowy. "Od wielu lat to, że ludzie, którzy są zatrzymywani, a pamiętajmy, że to są osoby objęte domniemaniem niewinności, są traktowane bardzo często w sposób niezgodny ze standardami międzynarodowymi, konstytucyjnymi właściwego traktowania tego typu osób". 

Podczas rozmowy Rzecznik Praw Obywatelskich odnosił się również do kwestii legitymowania obywateli przez policjantów bez konkretnej, istotnej przyczyny. Był również pytany o możliwość zrównania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn, a także m.in. o Strefy Czystego Transportu.