Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Do Biura RPO docierają sygnały o trudnościach w uzyskaniu przez personel szpitali psychiatrycznych wsparcia ze strony zespołów ratownictwa medycznego w sytuacjach, w których wobec pacjenta konieczne jest podjęcie natychmiastowych działań o charakterze ratunkowym
• Okoliczność przebywania na oddziale psychiatrycznym nie powinna automatycznie przesądzać o braku podstaw do interwencji zespołów ratownictwa medycznego w sytuacji pogorszenia stanu zdrowia somatycznego
• Biuro Rzecznika zwróciło się w tej sprawie do Departamentu Bezpieczeństwa w Ministerstwie Zdrowia.

Dyrekcja Mazowieckiego Specjalistycznego Centrum Zdrowia w Pruszkowie zwróciła uwagę na pojawiające się przypadki odmowy podjęcia przez zespoły ratownictwa medycznego interwencji wobec pacjentów przebywających na oddziałach psychiatrycznych. Z przekazanych Rzecznikowi informacji wynika, że uzasadnieniem takich decyzji ma okoliczność, że pacjent znajduje się już w placówce ochrony zdrowia, a zatem wezwanie ZRM jest bezzasadne. W ocenie Rzecznika kwestia ta wymaga jednoznacznego wyjaśnienia, zarówno z perspektywy zapewnienia pacjentom właściwego poziomu bezpieczeństwa zdrowotnego, jak i zapewnienia personelowi oddziałów psychiatrycznych możliwości podejmowania skutecznych działań w sytuacjach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia. 

Zadaniem szpitali psychiatrycznych jest udzielanie świadczeń diagnostycznych i terapeutycznych osobom doświadczającym zaburzeń psychicznych lub kryzysu psychicznego, ale należy pamiętać, że pacjenci tych oddziałów, to osoby, które bardzo często zmagają się z licznymi schorzeniami somatycznymi, często zaniedbanymi lub wcześniej w ogóle niediagnozowanymi. W trakcie hospitalizacji nierzadko dochodzi u nich do wystąpienia nagłego pogorszenia stanu zdrowia somatycznego wymagającego podjęcia natychmiastowej interwencji ratunkowej i udzielenia pomocy medycznej. Personel szpitala psychiatrycznego takiej pomocy udzielić nie może, ze względu chociażby na brak specjalistycznego sprzętu medycznego czy kompetencji do udzielenia specjalistycznych świadczeń o charakterze ratunkowym. 

Szczególnego podkreślenia wymaga przy tym, że personel oddziału psychiatrycznego może stanąć wobec konieczności jednoczesnego zapewnienia bezpieczeństwa pacjentowi i pozostałym osobom przebywającym na oddziale oraz podjęcia działań medycznych wykraczających poza możliwości danego oddziału. W takich przypadkach dostęp do systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego może mieć zasadnicze znaczenie dla ochrony zdrowia i życia pacjenta.

Nie można zatem przyjąć, jako generalnej zasady, że samo przebywanie pacjenta w szpitalu wyłącza możliwość wezwania zespołu ratownictwa medycznego. Okoliczność ta nie powinna bowiem automatycznie przesądzać o braku podstaw do interwencji ZRM, jeżeli wystąpi stan nagłego zagrożenia zdrowotnego, a udzielenie niezbędnej pomocy wymaga zaangażowania zasobów systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego. 

W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się z prośbą o odniesienie się do przedstawionego problemu do dyrektor Departamentu Bezpieczeństwa w Ministerstwie Zdrowia.

V.7016.83.2026