Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Rzecznik Praw Obywatelskich poprosił Ministra Sprawiedliwości o szczegółowe dane statystyczne dotyczące karalności przestępstwa przemocy w rodzinie i wobec kobiet 
• Posłużą one do zbadania efektywności sankcji karnych w tych sprawach
• Z informacji wpływających do BRPO wynika bowiem, że ok. 10 proc. postępowań karnych o przestępstwo z art. 207 § 1 Kodeksu karnego kończy się warunkowym umorzeniem 

Stosowanie się do wskazań wynikających z szeroko rozumianego prawa europejskiego powinno ograniczać możliwość warunkowego umorzenia postępowania w sprawach o przestępstwo znęcania się fizycznego lub psychicznego nad osobą najbliższą lub inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności (art. 207 § 1 k.k.).

W ocenie RPO Marcina Wiącka istnieje potrzeba analizy i oceny, czy Konwencja stambulska wymaga podjęcia kolejnych działań o charakterze legislacyjnym lub pozalegislacyjnym dla jej implementacji. 

Zgodnie z art. 45 Konwencji, "Strony podejmują konieczne działania ustawodawcze lub inne mające na celu zagwarantowanie, że przestępstwa, o których mowa w niniejszej Konwencji, podlegają efektywnym, proporcjonalnym i odstraszającym karom, z uwzględnieniem ich wagi". Dodatkowo, art. 10 dyrektywy 2024/13854 wymaga wprowadzenia "skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających kar". 

Art. 11 dyrektywy wymienia okoliczności obciążające takie jak:

• popełnienie przestępstwa przeciw byłemu lub obecnemu małżonkowi lub partnerowi;
• popełnienie przestępstwa przez członka rodziny lub osobę wspólnie zamieszkującą z ofiarą;
  popełnienie przestępstwa przez nadużycie uznanego stosunku zaufania, władzy lub wpływu.

Zjawisko przemocy domowej i wobec kobiet nie zawsze spotyka się z adekwatną reakcją organów wymiaru sprawiedliwości. Z informacji wpływających do Biura RPO wynika, że ok.10 proc. postępowań karnych w sprawie o czyn z art. 207 § 1 k.k. zostaje prawomocnie zakończonych wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie. 

W 2024 r. sądy warunkowo umorzyły postępowanie w 1172 sprawach o to przestępstwo, a w 141 wydano wyroki umarzające postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu. Informacje te wymagają jednak zweryfikowania i uaktualnienia o dane za 2025 rok.

II.502.1.2025