Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Rzecznik praw obywatelskich Marcin Wiącek w opinii dla Business Insider wskazał, że największym wyzwaniem dla ochrony praw człowieka w Polsce jest kryzys władzy sądowniczej. Zwrócił uwagę, że kolejnym problemem jest potrzeba zmiany podejścia do osób z niepełnosprawnościami, migrantów i bezpieczeństwa państwa.

Władza sądownicza

Istnieje konieczność stworzenia ram prawnych służących wyeliminowaniu z sądownictwa osób niegodnych urzędu czy awansowanych na skutek wpływów politycznych. O losie sędziów powinna decydować sama władza sądownicza a nie politycy. Reforma jest konieczna, by Polacy mieli pewność, że wydawane wyroki są ważne i nie zostaną podważone w przyszłości.

Prawa osób z niepełnosprawnościami

Rzecznik postuluje likwidację ubezwłasnowolnienia. Powinno ono zostać zastąpione systemem wspieranego podejmowania decyzji. Ponadto ustawa o asystencji osobistej musi gwarantować systemowe rozwiązania dla osób z niepełnosprawnościami, a nie oparte na doraźnych programach.

Bezpieczeństwo a inwigilacja

Polska wymaga pilnych zmian w prawie, tak aby służby nie miały nieograniczonej swobody inwigilacji obywateli. Bezpieczeństwo nie może być pretekstem do rezygnacji z ochrony prywatności; konieczne są mechanizmy kontroli sądowej nad podsłuchami.

Prawa migrantów i ochrona granic

RPO przypomina, że każda osoba przekraczająca granicę ma prawo zostać wysłuchana. Kluczowe dla przyszłości tzw. "pushbacków" będzie nadchodzące orzeczenie ETPCz, które wyznaczy zasady dopuszczalnych działań państwa na granicach.