Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Wciąż brakuje szczegółowych przepisów określających prawa i obowiązki kuratorów sądowych uczestniczących w spotkaniach rodzica z dzieckiem na podstawie orzeczenia sądu
• W skargach kierowanych do Rzecznika sami kuratorzy wskazują, że przepisy wymagają istotnego uzupełnienia, a ostatnia nowelizacja ustawy o kuratorach sadowych nie wprowadziła żadnych zmian w tym zakresie
• Rzecznik praw obywatelskich Sylwia Gregorczyk-Abram zwróciła się do ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka z pytaniem, czy przygotowywana reforma prawa rodzinnego obejmie także tę kwestię

RPO od kilku lat zwraca uwagę, że w przepisach brakuje szczegółowego uregulowania postępowania wykonawczego w sprawach rodzinnych i opiekuńczych. Chodzi przede wszystkim o sytuacje, gdy sąd postanawia, że kontakty rodzica z dzieckiem mają odbywać się w obecności kuratora sądowego. Obecnie przepisy tylko w ograniczonym zakresie regulują rolę kuratora podczas takich spotkań.

Na ten problem RPO zwracał uwagę wielokrotnie w wystąpieniach do Ministerstwa Sprawiedliwości. Także sami kuratorzy sądowi zwracają uwagę, że przepisy wymagają uzupełnienia. W 2026 r. doszło do nowelizacji ustawy o kuratorach sądowych, w której jednak nie uwzględniono żadnych z postulowanych przez Rzecznika zmian.

Resort w kwietniu 2026 r. wspólnie z Instytutem Wymiaru Sprawiedliwości i Komisją Kodyfikacyjną Prawa Rodzinnego zorganizował seminarium poświęcone kurateli rodzinnej w sprawach opiekuńczych. Wskazano wówczas na potrzebę dokładniejszego określenia sposobu realizacji kontaktów przy udziale kuratora, określenia limitu czasu trwania spotkania, wprowadzenia okresowego charakteru udziału kuratora oraz obowiązku okresowej oceny przez sąd zasadności dalszej obecności kuratora.

Z dostępnych informacji wynika, że resort pracuje nad szerszą nowelizacją ustawy o kuratorach sądowych, będącą wynikiem rozmów toczonych ze środowiskiem kuratorskim oraz jego apeli. Ministerstwo zapowiedziało kompleksową reformę prawa rodzinnego, w tym wprowadzenie osobnego i kompleksowego postępowania wykonawczego w sprawach rodzinnych i opiekuńczych. Nowe rozwiązania mają uporządkować obowiązujące przepisy i wzmocnić rolę kuratorów sądowych.

Dlatego Rzecznik poprosiła Ministra Sprawiedliwości o przedstawienie założeń planowanej reformy. W szczególności czy w ramach zmian planowane jest uregulowanie obowiązków i praw kuratorów obecnych przy kontaktach rodzica z dzieckiem.

IV.7021.148.2026