Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Zastępczyni Dyrektora Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur (KMPT) Katarzyna Kopystyńska wzięła udział w dorocznej konferencji Europejskiego Forum Krajowych Mechanizmów Prewencji (European National Preventive Mechanisms Forum) poświęconej problematyce zdrowia psychicznego osób pozbawionych wolności, skuteczności monitorowania tego zagadnienia przez krajowe mechanizmy prewencji tortur i zwiększenia ochrony praw osób pozbawionych wolności jako pacjentów w kryzysie zdrowia psychicznego.

Wydarzenie odbyło się 28-29 kwietnia 2026 r. w siedzibie Rady Europy w Strasburgu.

W konferencji wzięli udział między innymi przedstawiciele krajowych mechanizmów prewencji tortur z kilkudziesięciu krajów, przedstawiciele administracji państwowych, eksperci Rady Europy, Podkomitetu ONZ ds. Prewencji Tortur (SPT), Europejskiego Komitetu ds. Zapobiegania Torturom (CPT), Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) oraz międzynarodowych organizacji pozarządowych, takich jak Europejska Organizacja Służb Więziennych i Poprawczych (EuroPris) czy Stowarzyszenie Zapobiegania Torturom (APT).

Podczas konferencji prelegenci przedstawili trendy i statystyki dotyczące zjawisk związanych ze zdrowiem psychicznym osób pozbawionych wolności, dobre praktyki i wyzwania poszczególnych krajów członkowskich Rady Europy w analizowanym obszarze. Swoim praktycznym doświadczeniem podzielili się przedstawiciele irlandzkiego krajowego mechanizmu, którzy w 2024 r. sporządzili raport tematyczny odnoszący się do opieki psychiatrycznej oferowanej w siedmiu z trzynastu funkcjonujących na terenie Irlandii jednostek penitencjarnych.

Istotne było także omówienie na Forum NPM Zalecenia CM/Rec(2025)2 Komitetu Ministrów Rady Europy dla państw członkowskich (przyjętego przez Komitet Ministrów w dniu 26 lutego 2025 r. na 1520. posiedzeniu Komitetu Delegatów Ministrów) w sprawie promowania zdrowia psychicznego więźniów oraz osób objętych probacją i zarządzania kwestiami związanymi z zaburzeniami psychicznymi.

Uczestnicy konferencji mieli również okazję pracować w grupach roboczych, których celem było zidentyfikowanie kluczowych obszarów ryzyka niewłaściwego traktowania odnoszących się do czterech grup osób mogących ujawniać szczególne potrzeby w obliczu kryzysu zdrowia psychicznego: kobiet, cudzoziemców, osób ze społeczności LGBT+ oraz uzależnionych od substancji psychoaktywnych. Przedstawicielka KMPT przedstawiła wnioski Krajowego Mechanizmu z monitoringu kobiecych jednostek penitencjarnych w latach 2024-2025 w Polsce.