Biuletyn Informacji Publicznej RPO

20 maja 2026 r. zastępca RPO Wojciech Brzozowski przyjął w Biurze RPO Specjalną Sprawozdawczynię ONZ ds. niezależności sędziów i prawników Margaret Satterthwaite, która przebywa z wizytą w Polsce.

W skład delegacji Specjalnej Sprawozdawczyni weszli również: Melanie Santizo, ekspertka ds. praw człowieka z Biura Wysokiego Komisarza NZ ds. praw człowieka (OHCHR) oraz Katarina Sydow, asystentka osobista Specjalnej Sprawozdawczyni.

Rozmowa dotyczyła perspektywy i działań podejmowanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich – w wymiarze indywidualnym i generalnym – w odniesieniu do zagadnień objętych mandatem Specjalnej Sprawozdawczyni. Podczas spotkania rozmawiano m.in. na temat obsady Trybunału Konstytucyjnego i statusu sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w ostatnich latach, a także omawiano możliwe scenariusze wyjścia z impasu w sporze o praworządność. Podjęte zostały też kwestie przewlekłości postępowań sądowych, dostępu do pomocy prawnej i grup doświadczających szczególnych trudności w tym obszarze oraz roli organizacji pozarządowych w działaniach pomocowych.

Celem wizyty Margaret Satterthwaite jest ocena środków stosowanych przez Polskę dla zapewnienia niezależności sądownictwa, bezstronności prokuratury oraz swobodnego wykonywania zawodów prawniczych. W centrum jej zainteresowania znajdują się m.in. kwestie związane ze strukturą i funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości i dostępność polskiego wymiaru sprawiedliwości w świetle międzynarodowych standardów ochrony praw człowieka.

Podczas wizyty w Polsce, odbywającej się w dniach 18–29 maja br., Specjalna Sprawozdawczyni spotka się z przedstawicielami rządu, parlamentu, prokuratury, sądownictwa, krajowych instytucji ochrony praw człowieka oraz społeczeństwa obywatelskiego. Oceni również społeczny odbiór systemu sądownictwa. Raport z wizyty zostanie przedstawiony Radzie Praw Człowieka ONZ w czerwcu 2027 r.

Margaret Satterthwaite została powołana na stanowisko Specjalnego Sprawozdawcy ONZ ds. niezależności sędziów i prawników przez Radę Praw Człowieka w 2022 roku. Jest profesorem na Wydziale Prawa Uniwersytetu Nowojorskiego, gdzie kieruje Kliniką Sprawiedliwości Globalnej oraz współkieruje działalnością instytutów zajmujących się prawami człowieka. Specjalizuje się w zagadnieniach dostępu do wymiaru sprawiedliwości i ochrony praw człowieka, łącząc działalność naukową z praktyką prawniczą. Współpracowała z organizacjami i społecznościami w wielu krajach oraz prowadziła sprawy przed międzynarodowymi organami ochrony praw człowieka.

Specjalny Sprawozdawca ONZ ds. niezależności sędziów i prawników ma za zadanie chronić prawa człowieka przez promowanie niezależności sądownictwa i swobodnego wykonywania zawodu prawnika. Pełni swoją funkcję na zasadzie wolontariatu i jest niezależny od ONZ, państw oraz organizacji pozarządowych. Podejmuje różne działania, w tym m.in. wizyty w poszczególnych krajach, sporządzanie raportów tematycznych, przedstawianie oficjalnych stanowisk.