Opinia RPO dla senackiej komisji do ustawy z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym
Data:
Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk przedstawił senackiej Komisji Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej uwagi do ustawy z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym (druk senacki nr 807).
Zarówno kwestia warunków stawianych kandydatom w wyborach do organów jednostek pomocniczych, jak i problem podstaw wygaśnięcia mandatu piastunów i członków organów kolegialnych tych jednostek stanowią przedmiot wniosków obywateli kierowanych do RPO. W ostatnich latach model wykonywania ich mandatu uległ zmianie w kierunku profesjonalizacji, w tym zwiększenia poziomu powiązania organizacyjnego i funkcjonalnego z organami gminy w sposób umożliwiający udział w realizacji publicznych zadań i potrzeb.
W tym kontekście kierunek określony w ustawie należy zaaprobować jako realizujący istotne wartości konstytucyjne, w szczególności zapewnienie rzeczywistego związku osób wybieranych w demokratycznej procedurze wyborczej z daną wspólnotą lokalną, rozliczalności osób sprawujących funkcje publiczne, ale przede wszystkim – poprzez regulację kwestii budzących wątpliwości prawne.
Wątpliwości Rzecznika budzą jednak dwie kwestie:
- niedostateczne gwarancje prawa do sądu na wypadek stwierdzenia wygaśnięcia mandatu w drodze uchwały rady gminy,
- brak regulacji odwołania organów pomocniczych jednostek samorządu terytorialnego.
(szczegóły w załączniku)
VII.600.8.2026
Załączniki:
Data:
Tytuł: Opinia RPO dla senackiej komisji do ustawy z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym
Operator: Łukasz Starzewski