Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Rzecznikowi Praw Obywatelskich zasygnalizowano powszechną praktykę polegającą na weryfikacji tożsamości klienta za pomocą przesyłanej elektronicznie kopii dowodu osobistego przez instytucje obowiązane w rozumieniu art. 2 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (AML).

Wnioskodawca kwestionował taką możliwość, wskazując, że weryfikacja powinna odbywać się na podstawie dokumentu tożsamości okazanego bezpośrednio lub też za pomocą odpowiednich usług zaufania. Zdaniem wnioskodawcy taka praktyka prowadzi do przetwarzania danych osobowych bez podstawy prawnej, z naruszeniem zasady minimalizacji danych.

Zastępca RPO Stanisław Trociuk zwraca się do generalnego inspektora informacji finansowej Jarosława Żółtowskiego o stanowisko co do przedstawionych wątpliwości oraz o ocenę zgodności opisanych praktyk instytucji obowiązanych. Prosi również o rozważenie, czy w celu realizacji zasad przejrzystości i jasności tekstu aktu normatywnego nie byłoby zasadne wprowadzenie zmian redakcyjnych do przepisu art. 37 ust. 1 AMLu w sposób, który rozróżnia etap potwierdzenia od etapu ustalenia danych identyfikacyjnych, co umożliwia efektywne zarządzanie retencją danych w procedurze weryfikacji, tj. np.:

"1. Weryfikacja tożsamości klienta, osoby upoważnionej do działania w jego imieniu oraz beneficjenta rzeczywistego polega na potwierdzeniu ustalonych danych identyfikacyjnych na podstawie:

• dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby fizycznej,
• dokumentu zawierającego aktualne dane z wyciągu z właściwego rejestru, lub
• innych dokumentów, danych lub informacji pochodzących z wiarygodnego i niezależnego źródła, w tym, o ile są dostępne, ze środków identyfikacji elektronicznej lub z odpowiednich usług zaufania określonych w rozporządzeniu 910/2014".

Odpowiedź Generalnego Inspektora Informacji Finansowej

W odpowiedzi Generalny Inspektor Informacji Finansowej Jarosław Żółtowski wskazuje, że stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego w postaci identyfikacji i weryfikacji klienta instytucji obowiązanej znajduje podstawę prawną w ustawie AML. Zgodnie z jej przepisami instytucje obowiązane na potrzeby stosowania środków bezpieczeństwa finansowego mogą przetwarzać informacje zawarte w dokumentach tożsamości klienta i osoby upoważnionej do działania w jego imieniu oraz sporządzać ich kopie.

W ocenie Generalnego Inspektora Informacji Finansowej przepisy AML stanowią legalną podstawę prawną do pozyskiwania przez instytucje obowiązane danych niezbędnych do stosowania środków bezpieczeństwa finansowego. W sprawie identyfikacji klienta instytucji obowiązanej i weryfikacji jego tożsamości w sytuacji braku jego fizycznej obecności Generalny Inspektor Informacji Finansowej opublikował w formie komunikatu wytyczne dostępne na BIP MF.

Jednocześnie odnosząc się do postulatu rozważenia zmiany redakcyjnej brzmienia art. 37 ust. 1 AML Generalny Inspektor Informacji Finansowej informuje, że sygnał dotyczący poprawy przejrzystości i jasności tekstu aktu normatywnego został z uwagą przyjęty, a ewentualna zmiana zostanie rozważona podczas prac legislacyjnych przy zmianie AML.

VII.501.47.2026