Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Rzecznik praw obywatelskich Sylwia Gregorczyk-Abram wzięła udział w konferencji „Doświadczenie przemocy ukształtowało całe moje życie. Konsekwencje wykorzystania seksualnego dzieci online i offline – polska premiera raportu Protect Children”, która odbyła się 14 września 2026 r. w Sejmie RP. Wydarzenie, objęte patronatem honorowym Rzecznika Praw Obywatelskich, było poświęcone prezentacji wyników międzynarodowego raportu dotyczącego skutków wykorzystywania seksualnego dzieci w środowisku cyfrowym i poza nim.

Konferencję zorganizowały Komisja do Spraw Dzieci i Młodzieży Sejmu RP, Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę oraz Protect Children.

Wystąpienie RPO

Sylwia Gregorczyk-Abram wygłosiła wystąpienie inaugurujące wydarzenie poświęcone ochronie praw dziecka w środowisku cyfrowym z perspektywy Rzeczniczki Praw Obywatelskich.

- Ochrona praw dzieci w środowisku cyfrowym od wielu lat pozostaje jednym z obszarów zainteresowania Rzecznika Praw Obywatelskich – podkreśliła wskazując, że kluczowym partnerem w tych działaniach jest Rzecznik Praw Dziecka. Zaznaczyła, że dynamiczny rozwój technologii i mediów społecznościowych stwarza nowe zagrożenia dla prywatności, godności i bezpieczeństwa dzieci, a tempo zmian technologicznych często wyprzedza działania legislacyjne.

Rzecznik przypomniała następnie działania podejmowane przez Biuro RPO w ostatnich latach na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa dzieci w internecie. Wskazała m.in. na wieloletnie działania dotyczące przeciwdziałania patostreamingowi, w tym organizację już w 2018 r. Okrągłego Stołu poświęconego temu zjawisku. Zwróciła uwagę, że choć niedawno weszły w życie przepisy penalizujące patostreaming, nadal konieczne jest dalsze doskonalenie regulacji, tak aby skutecznie odpowiadały również na inne formy transmisji eksponujących przemoc i demoralizujące treści.

Jednym z ważnych tematów wystąpienia był także sharenting, czyli publikowanie przez rodziców informacji, zdjęć i filmów dotyczących dzieci w mediach społecznościowych. RPO wskazała, że praktyka ta może prowadzić do naruszenia prywatności i godności dziecka, narażać je na hejt, cyberprzemoc oraz wykorzystanie materiałów do celów przestępczych, w tym seksualnych. Podkreśliła potrzebę wypracowania skuteczniejszych gwarancji ochrony wizerunku i danych dzieci w środowisku cyfrowym oraz prowadzenia działań edukacyjnych skierowanych do rodziców i opiekunów.

- Mówiąc o zagrożeniach w środowisku cyfrowym, nie sposób pominąć problemu seksualnego wykorzystywania dzieci. To jedno z najpoważniejszych naruszeń ich praw, które ma wpływ nie tylko na bezpieczeństwo w sieci, ale również na zdrowie psychiczne i funkcjonowanie dziecka poza nią – podkreśliła Sylwia Gregorczyk-Abram. Zaznaczyła, że działania Biura RPO obejmują zarówno kwestie związane ze ściganiem sprawców, jak i rozwijaniem mechanizmów profilaktyki oraz wsparcia.

Podkreśliła, że skutki przemocy seksualnej doświadczanej przez małoletnich w internecie mają podobny charakter i ciężar jak konsekwencje wykorzystania seksualnego poza środowiskiem cyfrowym. Dlatego działania ochronne powinny obejmować oba te obszary w równym stopniu.

Zwróciła również uwagę na program ReDirection realizowany przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę, skierowany do osób poszukujących pomocy z powodu niepokojących zainteresowań seksualnych wobec małoletnich. Przypomniała też stanowisko Komisji Ekspertów do spraw Ochrony Zdrowia Psychicznego działającej przy RPO podkreślające znaczenie rozwijania środowiskowej psychiatrii sądowej oraz tworzenia systemu wsparcia dla osób znajdujących się w grupie ryzyka, zanim dojdzie do popełnienia przestępstwa.

Mówiąc o postulatach zmian legislacyjnych związanych z przeciwdziałaniem przemocy cyfrowej RPO zwróciła uwagę m.in. na implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2024/1385 w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej. Jej wdrożenie powinno w szczególności objąć poprawę skuteczności ochrony przed rozpowszechnianiem intymnych materiałów bez zgody osoby pokrzywdzonej, penalizacje seksualnych deepfake’ów, sextortion, cybernękania i cyberflashingu, a także wdrożenie skutecznych mechanizmów szybkiego usuwania szkodliwych treści z internetu.

- Wiele ważnych impulsów do zmian pochodzi od organizacji społecznych, które od lat monitorują zagrożenia cyfrowe, prowadzą działalność edukacyjną i wspierają dzieci oraz rodziców – zwróciła uwagę Rzecznik wskazując, że organizacje pozarządowe są istotnym partnerem RPO, a ich doświadczenia i rekomendacje powinny być uwzględniane przy tworzeniu polityk publicznych.

Wskazała na dwa postulaty – pierwszy, aby regulację gospodarki cyfrowej traktować jako element polityki zdrowia publicznego i ochrony praw dziecka. Drugi to potrzeba debaty nad minimalnym wiekiem dostępu do platform społecznościowych oraz przeniesienia odpowiedzialności za skuteczną weryfikację wieku użytkowników na dostawców usług cyfrowych.

- Ochrona dzieci w środowisku cyfrowym jest dziś zadaniem, którego żadna instytucja nie jest w stanie realizować samodzielnie. Wymaga współpracy organów państwa, organizacji społecznych, środowiska naukowego, szkół, rodziców, a także odpowiedzialności dostawców usług cyfrowych – zaznaczyła Sylwia Gregorczyk-Abram kończąc wystąpienie i podkreśliła, że tylko wspólne i skoordynowane działania mogą zapewnić dzieciom realne bezpieczeństwo w świecie, w którym granica między rzeczywistością a przestrzenią cyfrową staje się coraz mniej wyraźna.

Raport Protect Children

Głównym punktem konferencji była prezentacja polskiej wersji raportu Protect Children, przygotowanej przez Państwową Komisję do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15.

Raport przedstawia doświadczenia osób pokrzywdzonych przemocą seksualną online, zwracając uwagę m.in. na specyfikę wykorzystania w środowisku cyfrowym, jego długoterminowe konsekwencje, proces ujawniania krzywdzenia oraz dostęp do pomocy i wymiaru sprawiedliwości

Badanie pokazuje, że wykorzystanie seksualne dzieci w środowisku cyfrowym może wiązać się z równie poważnymi następstwami jak krzywdzenie poza internetem. Wnioski z raportu mają istotne znaczenie dla rozwoju systemu ochrony osób pokrzywdzonych, tworzenia skutecznych mechanizmów wsparcia oraz kształtowania praktyki wymiaru sprawiedliwości.

Uczestnicy konferencji dyskutowali także o potrzebnych zmianach prawnych, działaniach profilaktycznych i edukacyjnych oraz współpracy instytucji publicznych, organizacji społecznych i środowiska eksperckiego na rzecz skuteczniejszej ochrony dzieci przed przemocą seksualną, zarówno w świecie rzeczywistym, jak i w przestrzeni cyfrowej.