Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach opinię do projektu nowelizacji Kodeksu postępowania karnego (druk sejmowy nr 2997), dotyczącego prawa do informacji w postępowaniu karnym.

Projekt jest zmodyfikowaną - na skutek prac prowadzonych na etapie rządowym - wersją projektu z druku UD370, do którego RPO przedstawił opinię w kwietniu br.

W przekazanej przewodniczącej Komisji Barbarze Dolniak obszernej opinii ZRPO Stanisław Trociuk wskazuje, że w stosunku do wcześniejszej wersji projektu przed jego wniesieniem do Sejmu dokonano kilku zmian, które należy ocenić pozytywnie. Proponowane zmiany wymagają jednak dalszej korekty.

Uwagi do projektu dla Komisji sejmowej

Projekt co do zasady zasługuje na ocenę pozytywną, ponieważ zmierza do ujednolicenia pouczeń, uproszczenia ich języka oraz wzmocnienia prawa do informacji uczestników postępowania karnego - podkreślił zastępca RPO Stanisław Trociuk.

Koncepcja wydania rozporządzeń wykonawczych określających jednolite wzory formularzy pouczeń dla pouczeń na każdym etapie postepowania oraz utworzenia jednej strony internetowej zawierającej pouczenia i ich tłumaczenia na języki obce także jest słuszna, zaś sama inicjatywa – bardzo potrzebna.

Projektowane przepisy wymagają jednak dalszego uporządkowania, ponieważ nadal projektowane katalogi pouczeń są jednocześnie zbyt szerokie i niepełne: obejmują informacje zbędne lub przedwczesne, a pomijają uprawnienia o podstawowym, gwarancyjnym znaczeniu.

Propozycje wprowadzenia ujednoliconych katalogów pouczeń, pisanych w języku prostym, należy ocenić bardzo pozytywnie. Kontynuując prace legislacyjne nad projektem należy mieć na względzie jego relację do innych równolegle procedowanych lub uchwalanych zmian k.p.k., w szczególności w zakresie przepisów objętych projektowanymi katalogami pouczeń. Każda zmiana treści przepisu, do którego odsyła formularz pouczenia, może bowiem wymagać odpowiedniej zmiany zarówno ustawy, jak i projektowanych aktów wykonawczych. Względnie, wcześniejsze uchwalenie jakiejś z „ustaw równoległych” może wiązać się z koniecznością zmiany opiniowanej ustawy, a także projektów rozporządzeń.

Zasadniczym kryterium dalszych zmian (doboru katalogów pouczeń) powinno być dostosowanie treści pouczenia do aktualnej sytuacji procesowej uczestnika postępowania, tak aby przekazywane informacje były rzeczywiście przydatne na danym etapie i umożliwiały realne skorzystanie z przysługujących praw.

Powinno się unikać konstruowania zbiorczych formularzy obejmujących wszystkie możliwe warianty procedowania, ponieważ prowadzi to do nadmiernego rozbudowania pouczeń i utrudnia uczestnikowi zorientowanie się, które informacje odnoszą się do jego sytuacji procesowej.

(szczegóły w załączonym obszernym piśmie do sejmowej komisji)

II.510.413.2026