Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Na 10–12 kwietnia 2026 r. miała zostać zaplanowana deportacja obywateli Afganistanu do Kabulu – wynika z informacji Rzecznika Praw Obywatelskich
• Według UNHCR sytuacja w Afganistanie jest niestabilna, co stwarza poważne wyzwania dla zapewnienia bezpiecznego powrotu do kraju pochodzenia nawet tym osobom, które nie chcą lub nie mogą uzyskać ochrony międzynarodowej; trwa też konflikt zbrojny pomiędzy Afganistanem a Pakistanem.
• Zastępca RPO Wojciech Brzozowski pyta komendanta głównego SG gen. dyw. SG Roberta Bagana, czy w świetle tych okoliczności rozważano wstrzymanie tej deportacji; jeżeli nie, zwraca się o ponowne rozważenie tej możliwości

RPO prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawie planowanej deportacji obywateli Afganistanu. RPO dostrzega wątpliwości dotyczące praktyki deportowania cudzoziemców do krajów niebezpiecznych, jak Afganistan, zwłaszcza gdy nie mieli oni realnej możliwości złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Jak wynika z opublikowanych we wrześniu 2025 r. wytycznych Wysokiego Komisarza ONZ ds. Uchodźców, w Afganistanie utrzymuje się poważny kryzys praw człowieka, kryzys humanitarny oraz niestabilna sytuacja wewnętrzna. Oznacza to, że osoby tam deportowane mogą być narażone na utratę życia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego, a także na tortury bądź nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie. UNHCR wzywa państwa do umożliwienia cywilom uciekającym z Afganistanu dostępu do swoich terytoriów, zagwarantowania im prawa do ubiegania się o azyl oraz zapewnienia poszanowania zasady non-refoulement. 

Według UNHCR sytuacja w Afganistanie jest niestabilna i może taka pozostać w najbliższym czasie, co stwarza poważne wyzwania dla zapewnienia bezpiecznego powrotu do kraju pochodzenia nawet tym osobom, które nie chcą lub nie mogą uzyskać ochrony międzynarodowej. A od czasu opublikowania wytycznych rozpoczął się konflikt zbrojny pomiędzy Afganistanem a Pakistanem, w którego ramach pakistańskie wojsko m.in. prowadziło ataki lotnicze na Kabul.

ZRPO Wojciech Brzozowski pyta KG SG, czy w świetle tych okoliczności SG rozważała wstrzymanie deportacji obywateli Afganistanu do kraju pochodzenia. Jeżeli nie, zwraca się o ponowne rozważenie tej możliwości. Pyta też m.in., czy pełnomocnicy cudzoziemców zostali poinformowani o planowanej deportacji, a jeśli tak, to kiedy oraz którzy z nich mają nią być objęci. Ponadto zwraca się o informację, czy organizacje pozarządowe uprawnione do monitorowania operacji powrotowych poinformowano o planowanej deportacji i czy któraś z nich zgłosiła swój udział.

Wobec braku odpowiedzi, ZRPO 8 kwietnia 2026 r. zwrócił się ponownie o wnioskowane informacje.

ZPM.542.35.2026