Wątpliwości dotyczące podstawy prawnej pobierania opłat w Strefie Płatnego Parkowania
Do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęło zgłoszenie dotyczące nieopublikowania w wojewódzkim dzienniku urzędowym porozumienia między powiatem a gminą w sprawie organizacji i prowadzenia Strefy Płatnego Parkowania. Autor zgłoszenia, wskazał, że mogło to rodzić wątpliwości dotyczące podstaw prawnych pobierania opłat za parkowanie w latach 2022-2024.
Sprawa dotyczyła porozumienia zawartego między powiatem a gminą w sprawie organizacji i prowadzenia Strefy Płatnego Parkowania. Porozumienie zostało przyjęte na podstawie uchwały rady powiatu. Zgłaszający podniósł, że dokument nie został opublikowany w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Pominięcie tego kroku powoduje, że w świetle prawa porozumienie nie obowiązuje.
Po analizie sprawy Rzecznik podjął ją w trybie przewidzianym dla zgłoszeń sygnalistów dotyczących naruszeń wpływających na konstytucyjne prawa i wolności. Rzecznik zwrócił się do wojewody o wyjaśnienie okoliczności sprawy. Wojewoda jest organem wydającym wojewódzki dziennik urzędowy, lecz co do zasady nie odpowiada za treść i legalność aktów publikowanych w tym dzienniku. Odpowiedzialność ta spoczywa na organie, który ten akt ustanowił.
Z odpowiedzi wojewody wynikało, że porozumienie nie zostało opublikowane, ponieważ nie zostało przekazane do publikacji. W związku z tym Rzecznik zwrócił się do starosty o wyjaśnienie przyczyn takiej sytuacji.
Starosta poinformował, że współpraca powiatu i gminy przy prowadzeniu Strefy Płatnego Parkowania trwa od 2017 r. To wtedy strefa została wprowadzona na podstawie uchwały rady oraz opublikowano informację w dzienniku urzędowym województwa.
Starosta przyznał, że porozumienie zawarte w 2021 r. nie zostało przekazane wojewodzie do publikacji, mimo takiego obowiązku. Jak wskazał, wynikało to z przeoczenia organizacyjnego, a nie celowego obejścia prawa czy zatajenia treści porozumienia.
Po otrzymaniu informacji od RPO podjęto działania naprawcze. Porozumienie z 2021 r. przekazano do publikacji z adnotacją o dacie jego zawarcia. Przeanalizowano również rozliczenia realizowane na jego podstawie w latach 2022-2024, wdrożono dodatkowe mechanizmy kontroli wewnętrznej oraz rozpoczęto postępowanie wyjaśniające. Sprawdzono także prawidłowość publikacji porozumienia zawartego w 2024 r., które reguluje współpracę stron do końca 2028 r. Starosta poinformował również o przypomnieniu pracownikom obowiązku terminowego przekazywania do publikacji porozumień podlegających ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Działania naprawcze zostały wdrożone niezwłocznie po otrzymaniu informacji od RPO.
W odpowiedzi dla RPO starosta podkreślił również, że brak publikacji porozumienia nie wpływał na sam obowiązek uiszczania opłat za postój w strefie. Wskazał, że podstawą pobierania opłat była uchwała opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym, a nie samo porozumienie między jednostkami samorządu terytorialnego.
ZdS.5.35.2026
