Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• W odpowiedzi na sygnały obywateli w sprawie zagrożenia powodowanego przez dziki żyjące na terenie Warszawy. m.in. dla dzieci z przedszkola na Białołęce, Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Biura Ochrony Środowiska Urzędu Miasta St. Warszawy 
• Opisując działania zmierzające do zmniejszenia populacji dzików, BOŚ podkreśliło, że będą one nadal prowadzone, tak by utrzymać rozsądną liczbę dzików na terenach leśnych stolicy. Nie ma zaś mowy o ich całkowitym wytępieniu, ani też zgody na nadmierny rozrost populacji; obie skrajności są niekorzystne dla ekosystemu 
• Z drugiej strony do RPO zgłoszono sprawę planowanego w marcu 2026 r. odstrzału redukcyjnego 100 dzików w Józefowie, który ma się odbywać w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań. Rzecznik spytał Starostę Otwockiego o środki ochrony podczas odstrzału.

Już dłuższy czas temu obywatelka zgłosiła do Biura RPO sprawę zagrożenia powodowanego przez dziki na warszawskiej Białołęce. Wyrządziły one wiele szkód przy miejscowym przedszkolu, m.in. zdewastowały ogrodzenia i drogę dojazdową. Rodzice najbardziej jednak podkreślali możliwe niebezpieczeństwo dla dzieci oraz rodziców i pracowników.

Rzecznik wystąpił do Biura Ochrony Środowiska Urzędu m.st. Warszawy.

Odpowiedź Biura Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy z 18 lutego 2026 r.

Podkreślono, że od 2008 r. Prezydent m.st. Warszawy podejmuje środki zapobiegawcze, aby zminimalizować zdarzenia z dziko żyjącymi zwierzętami, głównie z dzikami. Od 2022 r. wydał 6 decyzji na odstrzał redukcyjny lub odłów z uśmierceniem łącznie 1550 dzików. Obecnie obowiązuje decyzja z 27 czerwca 2025 r. nr 222/OS/2025 na odłów z uśmierceniem 400 dzików i odstrzał redukcyjny 100 dzików.

Na terenie miasta obowiązuje również decyzja nr 27/24/PE-ll z 20 czerwca 2024 r. Marszałka Województwa Mazowieckiego. Marszałek wydał decyzję na wniosek Prezydenta m.st. Warszawy i zezwolił na odstępstwo od zakazu płoszenia dzików, przy braku możliwości przeprowadzenia odłowu lub odstrzału redukcyjnego, np. na terenie osiedli mieszkaniowych i zabudowy oświatowej. Jednak płoszenie dzików przynosi coraz mniejsze efekty. Po wypłoszeniu zwierzęta szybko wracają. Prawdopodobnie, podczas pandemii, wykształciła się populacja "miejskich dzików", która w odróżnieniu od populacji "leśnych dzików" nie boi się ludzi.

Prezydent m.st. Warszawy, aby zwiększyć efektywność podejmowanych działań w odniesieniu do coraz liczniejszej populacji dzików, 25 kwietnia 2025 r. wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o podjęcie kroków na rzecz zniesienia dla m.st. Warszawy obszaru objętego ograniczeniami, które wynikają z Rozporządzenia Wykonawczego Komisji UE. Dotyczą one zakazu odłowu dzików i ich przemieszczania, co ma znaczący wpływ na możliwość przeprowadzenia skutecznych działań w celu zmniejszenia liczby dzików. 

21 stycznia 2026 r. Prezydent m.st. Warszawy wystąpił do Przewodniczącego Sejmiku Województwa Mazowieckiego o wydanie uchwały Sejmiku określającej miejsce, warunki, czas i sposoby ograniczenia populacji dzików.

Wszystkie zgłoszenia od mieszkańców, instytucji oraz innych podmiotów są rejestrowane i analizowane. W miejscach wskazanych przez RPO podjęto interwencje polegające zarówno na odłowie z uśmierceniem, jak i płoszenia dzików.

Prowadzone są również działania informacyjno-edukacyjne, tak by pies w lesie był zawsze na smyczy, by nie dokarmiać dzików i zabezpieczać śmieci przed nimi.

Miasto zapowiada, że działania zmierzające do zmniejszenia populacji dzików na terenie miasta będą nadal prowadzone, tak by utrzymać rozsądną liczbę dzików na terenach leśnych stolicy. Nie ma mowy o ich całkowitym wytępieniu, ani też zgody na nadmierny rozrost populacji - obie skrajności są niekorzystne dla ekosystemu.

Biorąc pod uwagę wyjaśnienia, RPO nie  znalazł podstaw do podejmowania dalszych działań w tej sprawie.

Sprawa odstrzału redukcyjnego 100 dzików w Józefowie

Ponadto do Biura RPO wpłynął wniosek w sprawie planowanego w marcu 2026 r. odstrzału redukcyjnego 100 dzików na terenie Józefowa, co ma nastąpić na podstawie decyzji Starosty Otwockiego.

Wnioskodawczyni wskazuje, że z ankiety dla lokalnego pisma wynika, iż większość mieszkańców sprzeciwia się odstrzałowi, i złożonej petycji wnoszą o jego zaniechanie. Sprzeciw wynika głównie z obaw o życie i zdrowie ludzi, zwłaszcza, że odstrzał ma się odbywać w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań. Ogranicza to ponadto prawo mieszkańców do swobodnego przemieszczania się.

Zdaniem wnioskodawczyni odstrzał ma się odbyć z naruszeniem Prawa łowieckiego, które zabrania strzelania do zwierzyny w odległości mniejszej niż 150 m od zabudowań mieszkalnych. Część odstrzału ma być przeprowadzona na terenie Rezerwatu Przyrody Świder, co także może naruszać prawo. Wnioskodawczyni podkreśla, że wiosną dziki mają młode, a odstrzał dorosłych osobników może oznaczać śmierć młodych zwierząt z głodu, co może prowadzić do naruszenia zasad ochrony zwierząt.