Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Rzecznik praw obywatelskich Marcin Wiącek był 22 czerwca 2026 r. gościem „Porannej Rozmowy RMF FM”. Podczas wywiadu mówił m.in. dostępie do służby zdrowia, przestępstwach z nienawiści, lekcjach religii, dostępie do mediów społecznościowych dla dzieci i zakończeniu kadencji RPO.

Dostęp do służby zdrowia

RPO pytany o salonik dla VIP-ów w warszawskim Szpitalu Południowym zaznaczył, że sytuacja wymaga wyjaśnienia i zbadania procedur. Konstytucja gwarantuje każdemu obywatelowi równy dostęp do opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych.

Jeżeli chodzi o projekt ustawy nakazujący ujawnianie dochodów lekarzy publicznych Rzecznik podkreślił, że ustawa nie zakłada upubliczniania zarobków opinii publicznej, a jedynie przekazywanie tych danych do Ministerstwa Zdrowia w celach analitycznych. Działanie to mieści się w granicach swobody ustawodawcy i nie budzi wątpliwości konstytucyjnych Rzecznika.

Wzrost przestępstw z nienawiści

Rzecznika Praw Obywatelskich niepokoi skokowy wzrost liczby przestępstw z nienawiści – w 2025 roku prokuratura odnotowała ich 2600, z czego około 40% dotyczyło osób pochodzenia ukraińskiego. Marcin Wiącek wskazał na niską efektywność ścigania (tylko 350 aktów oskarżenia), co daje sprawcom poczucie bezkarności. Zaapelował do polityków i liderów opinii o powściągliwość i nieużywanie języka stygmatyzującego ludzi ze względu na narodowość, rasę czy religię. 

- Wzywam do tego, żeby nie posługiwać się stereotypami, żeby nie posługiwać się w przestrzeni publicznej sformułowaniami odwołującymi się do narodowości, ponieważ tworzenie tego typu atmosfery prowadzi potem do oswajania społeczeństwa z pewnym podejściem i ta atmosfera sprzyja popełnianiu przestępstw z nienawiści. (...) Osoby, których wypowiedzi mają wpływ na kształtowanie opinii publicznej, powinny zachowywać powściągliwość w tej kwestii. Bo ocenianie człowieka, ocenianie jego działalności pod kątem takich kryteriów jak przynależność narodowa, przynależność etniczna, wyznanie, światopogląd, to są tak zwane przesłanki dyskryminacyjne - dodał RPO.

Nawiązując do haseł o „strefach wolnych od meczetów”, RPO przypomniał ugruntowaną linię orzeczniczą sądów w sprawie tzw. „stref wolnych od LGBT” – samorządy nie mają prawa uchwalać takich dyskryminujących przepisów.

Aresztowanie dziennikarza śledczego

Rzecznik przypomniał o swoim apelu wystosowanym do prokuratury o przedstawienie motywów dotyczących zatrzymania dziennikarza krytycznego wobec władzy. Po opublikowaniu oficjalnego komunikatu ocenił, że przedstawione tam przesłanki mogły zostać uznane przez sąd za uzasadniające tymczasowe aresztowanie.       

Ograniczenie social mediów dla dzieci do 15. roku życia

Zdaniem RPO ograniczenie dostępu do social mediów dla dzieci do 15. roku życia mieści się w ramach dopuszczalnego ograniczania praw ze względu na interes publiczny, jakim jest ochrona zdrowia psychicznego dzieci. Weryfikacja wieku dorosłych w Internecie również jest uzasadniona moralnością publiczną – podobnie jak ma to miejsce przy zakupie innych towarów przeznaczonych tylko dla pełnoletnich.

Lekcje religii w szkołach

Ograniczenie liczby lekcji religii w szkołach wywołało problemy pracownicze dla katechetów. Zdaniem Rzecznika kwestie dotyczące wolności sumienia i wyznania powinny być regulowane ustawą, a nie rozporządzeniem ministerialnym. Z powodu braku odpowiedzi na pisma ze strony MEN, RPO interweniował u premiera, który nakazał resortowi edukacji odniesienie się do sprawy.

Koniec kadencji RPO i ocena własnej pracy

Na zakończenie RPO odniósł się do kończącej się 22 lipca kadencji. Podkreślił, że nie zamierza ubiegać się o reelekcję, by zachować pełną niezależność od polityki. Pytany o to, czego żałuje, zaznaczył, że nie udało mu się wywalczyć większego budżetu dla Biura RPO, przez co zarobki pracowników są niższe niż w innych urzędach o podobnej randze ustrojowej.