Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymuje sygnały od dyrektorów szpitali w kwestii uprawnień uchodźców z Ukrainy do kontynuacji świadczeń zdrowotnych.
• AKTUALIZACJA 30.03.2026: Od 5 marca br. prawo do leczenia w zakresie praktycznie identycznym do tego, który przysługuje osobom objętym w Polsce ubezpieczeniem zdrowotnym, przysługuje wyłącznie tym beneficjentom ochrony czasowej – obywatelom Ukrainy posiadającym numer PESEL ze statusem UKR, którzy spełniają warunki z art. 112c ust. 1 ustawy o udzielaniu ochrony - głosi m.in. odpowiedź MZ (w załączniku)

Do jednej z Fundacji każdego dnia wpływa zaś kilkadziesiąt zgłoszeń od osób, które – mimo wieloletniego leczenia w Polsce lub szczególnie trudnej sytuacji życiowej – zostały pozbawione dostępu do świadczeń zdrowotnych, recept, badań diagnostycznych lub rehabilitacji.

Szczególnie niepokojące są przypadki dotyczące: pacjentów onkologicznych, osób z niepełnosprawnościami, osób starszych, dzieci wymagających leczenia czy osób, które ze względu na stan zdrowia nie są w stanie podjąć pracy. W wielu sytuacjach przerwanie leczenia może stanowić realne zagrożenie dla zdrowia lub życia pacjentów. 

Wynika z nich, że występują sytuacje, gdy konieczne jest udzielanie świadczeń medycznych – w szczególności hemodializy – nieubezpieczonym obywatelom Ukrainy przebywającym w Polsce. Osoby te wymagają leczenia nerkozastępczego, w tym zabiegów takich jak hemodializa, hemodiafiltracja czy dializa otrzewnowa, które są wykonywane w trybie ambulatoryjnym oraz są niezbędne dla ochrony zdrowia i życia pacjentów.

Jednocześnie podmioty lecznicze nie mają pewności co do możliwości kontynuacji leczenia w przypadku dializ i innych świadczeń, jak programy lekowe, chemioterapia oraz radioterapia. Występują bowiem wątpliwości dotyczące interpretacji obowiązujących przepisów. 

Art. 22 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw stanowi, że obywatel Ukrainy, który przed jej wejściem w życie był w trakcie leczenia szpitalnego, jest uprawniony do jego kontynuacji aż do zakończenia hospitalizacji - nie dłużej jednak niż do 4 marca 2027 r.

Dyrektor Zespołu Prawa Administracyjnego  i Gospodarczego BRPO Piotr Mierzejewski wystąpił w tych sprawach do dyrektora Departamentu Lecznictwa w MZ Macieja Karaszewskiego. 

Przykładem może być sprawa obywatela Ukrainy, który ma trudności z kontynuacją dializ w Państwowym Instytucie Medycznym MSWiA w Warszawie. Dyr. Piotr Mierzejewski spytał dyrektor Departamentu Postępowań Wyjaśniających RPP Annę Stalmach-Młynarską, czy sprawa jest znana RPP i czy podejmowano w niej działania.

V.7013.120.2026, V.7013.122.2026