Biuletyn Informacji Publicznej RPO

13 sierpnia 2026 r. w Biurze RPO odbyło się spotkanie rzecznik praw obywatelskich Sylwii Gregorczyk-Abram z podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Katarzyną Kęcką.

Wiceminister towarzyszyli konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii Piotr Gałecki i zastępca dyrektora Departamentu Polityki Zdrowotnej MZ Jakub Sękowski. W rozmowie uczestniczyli również zastępca RPO Adam Krzywoń, główny koordynator do spraw ochrony zdrowia psychicznego w Biurze RPO Błażej Kmieciak oraz naczelnik Wydziału Prawa Administracyjnego i Ochrony Zdrowia Zespołu Prawa Administracyjnego i Gospodarczego Biura RPO Joanna Koczorowska.

Rozmowa dotyczyła w szczególności wyzwań prawnych i społecznych związanych z ochroną zdrowia psychicznego oraz kierunków dalszych zmian w systemie psychiatrycznej opieki zdrowotnej.

Jednym z najważniejszych tematów spotkania była reforma psychiatrii środowiskowej, w tym przyszłość Centrów Zdrowia Psychicznego. Przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia zaprezentowali założenia i plany związane z zakończeniem pilotażu Centrów Zdrowia Psychicznego, które stanowią istotny element rozwijanego w Polsce modelu psychiatrii środowiskowej. Omówiono również prowadzone obecnie prace legislacyjne dotyczące nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.

Szczególną uwagę poświęcono planowanym zmianom w zakresie zasad przyjmowania do szpitala psychiatrycznego bez zgody pacjenta. Dyskutowano o konieczności zapewnienia odpowiednich gwarancji ochrony praw i wolności osób, które z uwagi na stan zdrowia psychicznego mogą mieć ograniczoną możliwość samodzielnego podejmowania decyzji dotyczących leczenia i pobytu w placówce medycznej.

Sylwia Gregorczyk-Abram odniosła się w tym kontekście do opinii dot. nowelizacji Ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, którą Biuro RPO przedstawiło w ostatnim czasie Ministerstwu Zdrowia. W opinii podkreślono, że nowe rozwiązania powinny w możliwie szerokim zakresie zapewniać poszanowanie godności, autonomii oraz praw człowieka osób korzystających ze świadczeń psychiatrycznej opieki zdrowotnej. Każde działanie przymusowe powinno być poddane adekwatnej i niezależnej kontroli, szczególnie w sytuacjach, w których stan zdrowia psychicznego wpływa na zdolność osoby do wyrażenia świadomej zgody na hospitalizację.

Spotkanie było okazją do omówienia najważniejszych kierunków zmian w psychiatrycznej opiece zdrowotnej oraz znaczenia, jakie dla ich wdrażania ma zapewnienie skutecznych mechanizmów ochrony praw i wolności osób z doświadczeniem kryzysu psychicznego oraz osób im najbliższych.