Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymuje informacje, że osoby starsze z niepełnosprawnością poznawczą i ich opiekunowie wciąż są w dużej mierze pozostawieni sami sobie w poszukiwaniu i uzyskiwaniu odpowiedniej opieki zdrowotnej
• RPO Marcin Wiącek pyta minister zdrowia Jolantę Sobierańską-Grendę o działania i plany resortu w zakresie opieki nad tymi osobami oraz wsparcia ich opiekunów

Jak wynika z przekazanych informacji, zakres wsparcia, jakość życia i stan zdrowia tych osób zależą przede wszystkim od miejsca zamieszkania, zaangażowania lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, aktywności samorządów oraz organizacji pozarządowych. W niewielkim stopniu wynikają zaś z funkcjonowania spójnych i gwarantowanych rozwiązań systemowych dostosowanych do potrzeb tej grupy osób.

Mimo podejmowanych w ostatnich latach działań, jak prace nad projektem Krajowego Programu Działań wobec Chorób Otępiennych na lata 2025–2030, czy nad regulacjami dotyczących opieki długoterminowej, nie udało się stworzyć i skutecznie wdrożyć jednolitego modelu opieki nad seniorami z niepełnosprawnością poznawczą. Ostatecznie program ten został przyjęty przez Radę Ministrów 11 grudnia 2025 r. jako Krajowy Program Działań wobec Chorób Otępiennych, polityka publiczna do roku 2030. Jego realizacja wymaga jednak szeroko zakrojonych działań analitycznych, legislacyjnych, organizacyjnych, informacyjnych i badawczych, koordynowanych głównie przez administrację publiczną.

Dlatego RPO podkreśla konieczność opracowania i wdrożenia kompleksowych rozwiązań zapewniających skoordynowaną opiekę zdrowotną i społeczną dla tej grupy seniorów oraz skuteczne wsparcie ich opiekunów. Powinny one dotyczyć przede wszystkim profilaktyki chorób otępiennych, poprawy dostępu do diagnostyki – szczególnie na wczesnym etapie choroby – zwiększenia dostępności leczenia i opieki na każdym z etapów, wsparcia opiekunów, monitorowania danych dotyczących chorób otępiennych, a także podnoszenia świadomości społecznej i promowania postaw wspierających wobec chorych i ich rodzin. Konieczna jest również realizacja działań zapisanych w strategicznych dokumentach państwowych odnoszących się do tej grupy osób i ich opiekunów.

V.071.13.2026