Biuletyn Informacji Publicznej RPO

29 lipca 2026 r. w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich odbyła się pierwsza konferencja prasowa RPO Sylwii Gregorczyk-Abram po złożeniu ślubowania przed Sejmem RP i objęciu urzędu RPO.

Podczas konferencji Rzecznik przedstawiła wizję urzędu RPO jako instytucji bliskiej obywatelom, otwartej, dostępnej i skoncentrowanej na realnych problemach ludzi. Podkreśliła, że urząd powinien być miejscem, do którego każdy może zwrócić się ze swoją sprawą niezależnie od poglądów, statusu społecznego czy miejsca zamieszkania, mając pewność, że zostanie wysłuchany i potraktowany z szacunkiem. Rzeczniczka zadeklarowała, że całą swoją wiedzę, doświadczenie, energię i zaangażowanie poświęci temu, aby urząd RPO był jak najbliżej ludzi.

Sylwii Gregorczyk-Abram zwróciła uwagę, że warunkiem skutecznego wykonywania tej misji jest niezależność urzędu. Wskazała, że niezależność i niezawisłość Rzecznika nie są przywilejem osoby pełniącej funkcję, lecz gwarancją dla obywateli, że ich sprawy będą oceniane wyłącznie z perspektywy prawa, godności człowieka oraz ochrony praw i wolności. RPO podkreśliła jednocześnie znaczenie ciągłości i dorobku instytucji budowanego przez kolejnych rzeczników przez niemal cztery dekady.

Rzecznik mówiła także o potrzebie prowadzenia dialogu i budowania współpracy. Przedstawiła urząd jako miejsce spotkań obywateli, ekspertów, organizacji pozarządowych i instytucji publicznych. Wielokrotnie podkreślała znaczenie słuchania, obecności oraz budowania mostów między różnymi środowiskami. Zaznaczyła, że rolą RPO pozostaje kontrola działań władzy i reagowanie na przypadki naruszania praw obywatelskich, jednak równie istotne jest prowadzenie dialogu oraz wspólne wypracowywanie standardów ochrony praw człowieka.

RPO Sylwia Gregorczyk-Abram wskazała również, że urząd powinien być obecny nie tylko w Warszawie, lecz w całym kraju. Zapowiedziała rozwijanie spotkań regionalnych oraz współpracy z lokalnymi środowiskami społecznymi, organizacjami i uczelniami.

Rzecznik przypomniała, że przed objęciem urzędu odbyła liczne spotkania z obywatelami i organizacjami społecznymi w różnych częściach Polski, podczas których wsłuchiwała się w problemy zgłaszane przez obywateli. W tym kontekście podtrzymała również postulat utworzenia Biura Pełnomocnika Terenowego RPO we wschodniej części kraju.

Przedstawiając najważniejsze wyzwania stojące przed urzędem, Rzecznik wymieniła przede wszystkim kwestie związane z funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości, w tym przewlekłość postępowań sądowych, potrzebę odbudowy zaufania do sądów oraz problem nadużywania tymczasowego aresztowania.

Wskazała także na konieczność skuteczniejszej ochrony praw osób z niepełnosprawnościami, osób starszych oraz zapewnienia rzeczywistego dostępu do ochrony zdrowia, w tym opieki psychiatrycznej i wsparcia dla młodzieży. Zwróciła uwagę na problemy wykluczenia społecznego, transportowego i cyfrowego, które sygnalizowali jej uczestnicy licznych spotkań odbytych przed objęciem urzędu.

Rzecznik na konferencji zaznaczyła też, że istotnym obszarem działań będą wyzwania wynikające z rozwoju nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji, oraz ich wpływu na prawa i wolności obywatelskie. Podkreśliła również znaczenie ochrony zdrowia psychicznego młodych ludzi oraz potrzebę ich większego udziału w debacie dotyczącej spraw publicznych. Wskazała, że Biuro RPO powinno aktywnie uczestniczyć w dyskusji na temat nowych zagrożeń i poszukiwania odpowiednich rozwiązań systemowych.

Kończąc wystąpienie, Sylwia Gregorczyk-Abram podkreśliła znaczenie realizowanej przez RPO funkcji niezależnego organu do spraw równego traktowania. Zwróciła uwagę na konieczność przeciwdziałania wszelkim formom dyskryminacji oraz reagowania na przypadki stygmatyzowania określonych grup społecznych.

Wskazała, że rolą Rzecznika jest stanie na straży praw każdej osoby, zwłaszcza tych grup, które są szczególnie narażone na wykluczenie lub nierówne traktowanie. Całość swojego wystąpienia oparła na przesłaniu bliskości wobec obywateli, dialogu, budowania zaufania oraz konsekwentnej ochrony praw i wolności człowieka.

Pytania dziennikarzy

RPO Sylwia Gregorczyk-Abram odpowiadała też na pytania dziennikarzy. Odpowiadając na pytanie dotyczące narastającej agresji i mowy nienawiści wobec cudzoziemców, w szczególności obywateli Ukrainy, Rzecznik przyznała, że dostrzega skalę problemu i uznaje go za jeden z obszarów wymagających szczególnej uwagi Biura RPO. Rzecznik zwróciła uwagę na dane wskazujące na wzrost przestępstw motywowanych nienawiścią oraz podkreśliła, że kwestie te powinny pozostawać pod stałym monitoringiem instytucji państwowych. Wskazała, że zamierza aktywnie włączyć się w debatę dotyczącą przeciwdziałania takim zjawiskom.

RPO poinformowała, że planuje podjąć rozmowy z Komendą Główną Policji oraz Prokuraturą Krajową, aby lepiej poznać sposób identyfikowania i badania motywacji sprawców przestępstw z nienawiści oraz ocenić przygotowanie organów ścigania do reagowania na tego rodzaju zdarzenia. Zaznaczyła również, że zamierza współpracować z powołanym przez Prokuratora Generalnego zespołem ds. mowy nienawiści. Podkreśliła, że rolą Rzecznika jest uczestnictwo w tej dyskusji i wspieranie działań służących skutecznej ochronie osób narażonych na przemoc i dyskryminację.

Odnosząc się do pytania o swoją wcześniejszą działalność społeczną i deklarowany w wypowiedziach medialnych "gen aktywistki", Sylwia Gregorczyk-Abram podkreśliła, że choć traktuje ten etap swojej aktywności jako ważną i wartościową część życiowego doświadczenia, to obejmując urząd Rzecznika Praw Obywatelskich staje się urzędniczką państwową, co wiąże się z odmiennymi obowiązkami i standardami działania.

Rzecznik wyjaśniła, że mówiąc o "genie aktywistki" ma na myśli przede wszystkim determinację, konsekwencję w rozwiązywaniu problemów, gotowość do poszukiwania niestandardowych rozwiązań oraz wrażliwość na sprawy obywateli. Wskazała, że cechy te zamierza zachować również podczas pełnienia funkcji, łącząc je z odpowiedzialnością, bezstronnością i zasadami wynikającymi z powagi oraz niezależnego charakteru urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich.