Biuletyn Informacji Publicznej RPO

1 sierpnia 2026 r. mijają 82 lata od wybuchu Powstania Warszawskiego. Było to jedno z najdonioślejszych, a zarazem najbardziej tragicznych wydarzeń w historii Polski czasów II wojny światowej. W przeddzień rocznicy rzecznik praw obywatelskich Sylwia Gregorczyk-Abram wzięła udział w uroczystej polowej mszy św. i Apelu Pamięci na Pl. Krasińskich w Warszawie. Rzecznik złożyła również kwiaty pod pomnikiem Powstania Warszawskiego.

W dniu obchodów 1 sierpnia o godzinie 14 RPO weźmie udział w uroczystościach upamiętniających poległych powstańców i mieszkańców Warszawy oraz złoży wieniec pod Pomnikiem Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego. Natomiast o godzinie 17 Rzecznik uczci pamięć poległych żołnierzy na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach, gdzie złoży wieniec pod pomnikiem „Gloria Victis” (Chwała zwyciężonym).

Powstanie Warszawskie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 r. o godzinie 17.00, zwanej później „Godziną W”, i trwało 63 dni. Jego celem było wyzwolenie stolicy spod niemieckiej okupacji przed wkroczeniem Armii Czerwonej. W walkach uczestniczyli żołnierze Armii Krajowej wspierani przez tysiące Warszawiaków, którzy angażowali się zarówno w działania bojowe, jak i pomoc medyczną, logistyczną oraz zaopatrzeniową.

Mimo ogromnego zaangażowania i odwagi uczestników powstania, przewaga militarna wojsk niemieckich, niewystarczająca pomoc aliantów oraz brak skutecznego wsparcia ze strony Armii Czerwonej przesądziły o jego klęsce. Historycy szacują, że w czasie walk i następujących po nich represji śmierć poniosło od 150 do 200 tysięcy Polaków, przy czym zdecydowaną większość stanowili cywile. Niemal cała lewobrzeżna Warszawa została doszczętnie zniszczona – bezpowrotnie utracono wiele zabytków oraz dóbr kultury. Choć powstanie nie osiągnęło zamierzonych celów militarnych, pozostaje symbolem bohaterstwa i determinacji Polaków w walce o wolność.

W rocznicę wybuchu powstania w Warszawie odbywają się liczne wydarzenia upamiętniające poległych żołnierzy Armii Krajowej oraz mieszkańców stolicy. Szczególnym momentem obchodów jest godzina 17.00, kiedy w całym mieście rozlegają się syreny alarmowe. Na minutę zamiera ruch uliczny, a Warszawiacy zatrzymują się, by w ciszy oddać hołd bohaterom Powstania Warszawskiego i wszystkim jego ofiarom.