Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Rzecznik praw obywatelskich Sylwia Gregorczyk-Abram podczas Forum Zawodów Zaufania Publicznego podkreśliła szczególną rolę osób wykonujących te zawody w relacjach między obywatelami a państwem. Wskazała przy tym na znaczenie dostępności i samostanowienia osób z niepełnosprawnościami jako jednych z kluczowych elementów budowania zaufania obywateli do państwa i jego instytucji.

Sylwia Gregorczyk-Abram, Rzecznik Praw Obywatelskich i adwokatka, uczestniczyła w Forum Zawodów Zaufania Publicznego, które odbyło się 2 października w Warszawie. Tematem wystąpienia było "Wsparcie osób z niepełnosprawnościami drogą do budowy zaufania publicznego".

RPO podkreśliła, że osoby wykonujące zawody zaufania publicznego są często pierwszym kontaktem obywatela z państwem, prawem czy systemem wsparcia. Od jakości tego kontaktu zależy zarówno sposób rozwiązania danej sprawy, jak i poziom zaufania obywateli do instytucji publicznych.

- Profesjonalizm, etos zawodowy i troska o przestrzeganie konstytucyjnych praw i wolności stanowią jeden z fundamentów zaufania obywateli do instytucji państwa i życia publicznego. Dlatego zawody zaufania publicznego są nie tylko strażnikami standardów zawodowych, ale również współtwórcami społecznego kapitału zaufania, bez którego trudno wyobrazić sobie sprawnie funkcjonujące państwo – mówiła Rzecznik Gregorczyk-Abram.

W tym kontekście RPO odniosła się do obaw osób z niepełnosprawnościami, ujętych w wynikach badań Biura RPO o świadomości praw osób z niepełnosprawnościami. Osoby te wskazywały na m.in.: nieprzejrzystość przepisów, zmiany zasad wsparcia, ryzyko utraty świadczeń po podjęciu pracy czy ograniczanie samodzielności i sprawczości. To często obszary, w których o jakości wsparcia i rzeczywistej autonomii człowieka współdecydują osoby wykonujące zawody zaufania publicznego.

Zdaniem Rzecznik, odpowiedzią na wiele z tych obaw jest zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami możliwości samodzielnego korzystania z praw i usług publicznych. Kluczowe znaczenie ma tu dostępność architektoniczna, cyfrowa i informacyjno-komunikacyjna oraz podmiotowy sposób traktowania tej grupy. Od codziennych postaw i działań lekarzy, prawników, nauczycieli, pracowników socjalnych oraz przedstawicieli innych zawodów zaufania publicznego zależy, czy obywatele z niepełnosprawnościami będą mogli samodzielnie i na równych zasadach korzystać ze swoich praw.

- Budowanie dostępności to zatem nie tylko realizacja obowiązków wynikających z Konwencji o prawach osób z niepełnosprawnościami, ale także inwestycja w wiarygodność państwa i podniesienie jakości życia publicznego – podkreśliła.

Dostępność jest warunkiem samodzielności, ale równie ważne pozostaje prawo osób z niepełnosprawnościami do decydowania o własnym życiu. RPO wskazała na potrzebę rozwijania mechanizmów wspieranego podejmowania decyzji i realnego włączania tej grupy społecznej w tworzenie i monitorowanie prawa oraz polityk publicznych.

- Zaufanie publiczne nie buduje się podczas konferencji ani w dokumentach strategicznych. Buduje się każdego dnia, w kancelarii, gabinecie, urzędzie, szkole czy placówce ochrony zdrowia. To właśnie tam rozstrzyga się, czy osoba z niepełnosprawnością spotka się z podmiotowym traktowaniem, szacunkiem i rzeczywistym wsparciem – zakończyła RPO.

Forum Zawodów Zaufania Publicznego to wydarzenie organizowane przez samorządy zawodów zaufania publicznego stanowiące przestrzeń otwartej rozmowy, wymiany wiedzy i doświadczeń. W programie znalazły się wystąpienia ekspertów, panele dyskusyjne oraz spotkania poświęcone ważnym zagadnieniom społecznym, zawodowym i gospodarczym. Forum jest skierowane zarówno do obywateli zainteresowanych tematyką zaufania publicznego, jak i do przedstawicieli samorządów zawodowych, instytucji oraz środowisk eksperckich. To okazja, aby poznać różne perspektywy, porozmawiać o wyzwaniach przyszłości i lepiej zrozumieć znaczenie zawodów zaufania publicznego w codziennym życiu.