Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na zakaz wprowadzania na cmentarze komunalne w Świnoujściu zwierząt, z wyjątkiem psów-przewodników. 

Zaskarżonemu przepisowi § 2 ust 4 pkt. 13) uchwały nr XXVII/174/2025 Rady Miasta Świnoujście z 27 listopada 2025 r. ws. wprowadzenia Regulaminu Cmentarzy Komunalnych w Świnoujściu zastępca RPO Stanisław Trociuk zarzucił:

• istotne naruszenie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 94 Konstytucji RP - poprzez przekroczenie granic ustawowego upoważnienia do stanowienia aktów prawa miejscowego i ustanowienie w uchwale w sprawie wprowadzenia Regulaminu Cmentarzy Komunalnych w Świnoujściu generalnego zakazu wprowadzania zwierząt na ich teren, podczas gdy przepis ten upoważnia radę miasta jedynie do określenia zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, a nie do wprowadzania bezwzględnych zakazów eliminujących określoną kategorię użytkowników;
• istotne naruszenie art. 94 Konstytucji RP w związku z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegające na przekroczeniu granic ustawowego upoważnienia do stanowienia aktów prawa miejscowego i uregulowaniu w uchwale w sprawie wprowadzenia Regulaminu Cmentarzy Komunalnych w Świnoujściu zasad dotyczących obecności zwierząt na terenach użytku publicznego, pomimo że materia ta została zastrzeżona przez ustawodawcę do regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie, co skutkowało wydaniem § 2 ust 4 pkt. 13) uchwały jako przepisu wydanego bez podstawy prawnej.

ZRPO wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego przepisu. 

Podkreślił, że podstawę materialno-prawną zaskarżonej uchwały stanowił przepis art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, który uprawnia radę gminy do wydania aktu prawa miejscowego określającego zasady i tryb korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. 

Tymczasem kompetencja rady gminy do uregulowania zasad prawidłowego postępowania i reguł zachowania się użytkowników tych obiektów i urządzeń nie obejmuje ustanawiania zakazów dotyczących wprowadzania zwierząt na ich teren. Obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe, mające na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku, powinny być bowiem określone w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, stosownie do treści art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. 

(szczegóły w piśmie procesowym)

BPG.565.2.2025