Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Pracownicy Zespołu ds. Wykonywania Kar przeprowadzili 12-14 stycznia 2026 r. wizytację Oddziału Psychiatrii Sądowej o Wzmocnionym Zabezpieczeniu – przeznaczonego dla mężczyzn - oraz Oddziału Psychiatrii Sądowej o Podstawowym Zabezpieczeniu II – przeznaczonego dla kobiet - w Szpitalu Klinicznym im. dr. Józefa Babińskiego SP ZOZ w Krakowie.

W ramach wizytacji pracownicy Zespołu przeprowadzili rozmowę z dyrektorem Szpitala Michałem Tochowiczem, zastępcą dyrektora ds. lecznictwa dr. n. med. Łukaszem Cichockim, zastępcą dyrektora ds. ekonomiczno-organizacyjnych Martą Byrgiel. Ponadto rozmawiali z kierownikiem OPSW oraz kierownikiem OPSP II, pielęgniarkami oddziałowymi z obu oddziałów, a także (na osobności) z wybranymi osobami internowanymi.

Dokonali też oglądu oddziałów, w tym pokoi łóżkowych, kącików sanitarnych, łaźni, placów spacerowych, świetlic, sal widzeń oraz sal do zajęć terapeutycznych i spotkań grupowych. Dokonali też analizy obowiązujących w dniu wizytacji regulaminów oddziałów OPSW oraz OPSP II.

Zalecenie powizytacyjne  

1.  Wyeliminowanie poważnych nieprawidłowości opisanych w pkt 7 niniejszego raportu, a odnoszących się do rejestrowania, dokumentowania i stosowania przymusu bezpośredniego w formie izolacji. Administracja Szpitala powinna w szczególności podjąć działania, w których:
a)  lekarz, podejmując decyzję o zatwierdzeniu stosowania przymusu bezpośredniego zleconego przez pielęgniarkę lub o przedłużeniu stosowania przymusu bezpośredniego, będzie każdorazowo wchodził do pomieszczenia, w którym jest stosowana izolacja, i osobiście zbada pacjenta. Postępując tak, lekarz zrealizuje dyspozycję art. 18a pkt 7, 8 i 9 u.o.z.p., a jego decyzje nie będą podejmowane z naruszeniem prawa;
b)  personel pielęgniarski będzie wywiązywał się z obowiązków określonych w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie stosowania przymusu bezpośredniego wobec osoby z zaburzeniami psychicznymi – tj. będzie dokonywał bezpośredniej oceny stanu zdrowia pacjenta co 15 minut;
c)  zapisy w dokumentacji będą uwzględniać okoliczności, które są istotne do uznania, że zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki zastosowania lub przedłużenia stosowania przymusu bezpośredniego. Stosowanie wobec pacjenta przymusu bezpośredniego stanowi zawsze ingerencję w jego prawa, dlatego nie może budzić żadnych wątpliwości legalność podejmowanych działań;
d)  dokumentacja dotycząca stosowania przymusu bezpośredniego będzie prowadzona rzetelnie. Precyzyjne prowadzenie dokumentacji jest bowiem obowiązkiem każdego podmiotu udzielającego świadczeń medycznych, przez co pośrednio realizowany jest obowiązek ochrony życia i zdrowia pacjentów;
e)  będzie prowadzona właściwa kontrola stosowania przymusu ze strony dyrektora szpitala/kierownika podmiotu. Rzetelna kontrola jest gwarancją praworządnego i zgodnego z konstytucyjnymi standardami stosowania przymusu bezpośredniego;
f)   czas stosowania przymusu bezpośredniego nie będzie nadmiernie wydłużony, zwłaszcza w kontekście braku dostatecznego uzasadnienia decyzji o przedłużeniu jego stosowania;
g)  nagrania z monitoringu ze stosowania przymusu będą w całości zabezpieczone.
2.  Rozważenie zmiany miejsca wykonywania przymusu bezpośredniego w postaci unieruchomienia stosowanego na OPSP II, które w należytym stopniu zapewni poszanowanie godności i intymności pacjenta.
3.  Wydzielenie pomieszczenia przeznaczonego do stosowania przymusu bezpośredniego w formie izolacji i wyposażenie go w sposób zapobiegający samouszkodzeniu.
4.  Zapewnienie odpowiednich warunków widzeń osób internowanych z obrońcami oraz profesjonalnymi pełnomocnikami, przez wyznaczenie do realizacji takich spotkań pomieszczenia, w którym nie ma urządzeń rejestrujących obraz, albo stosowanie przesłon wymienionych urządzeń, uniemożliwiających wgląd w przebieg widzenia z ww. podmiotami.
5.  Doprowadzenie do zmiany treści regulaminów OPSW i OPSP II w zakresie opisanym w raporcie.
6.  Zapewnienie – w oparciu o infrastrukturę informatyczną Szpitala i na zasadach opracowanych przez administrację – dostępu do Biuletynu Informacji Publicznej (BIP) pacjentom i tym samym zapewnienie poszanowanie prawa do informacji.
7.  Zaktualizowanie informacji zamieszczonych na tablicach informacyjnych w taki sposób, aby zawierały również informacje dotyczące możliwości zwrócenia się przez pacjentów do Rzecznika Praw Obywatelskich oraz sędziego penitencjarnego.
8.  Zamontowanie instalacji przyzywowej we wszystkich łaźniach oraz toaletach oddziałów psychiatrii sądowej.
9.  Wyposażenie placów spacerowych OPSW w zadaszenia chroniące przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi.
10. Odstąpienie od przedmiotowego traktowania pacjentów przez oznaczanie ich numerami na okoliczność korzystania z lodówek.

IX.517.13.2026