Biuletyn Informacji Publicznej RPO

17 marca 2026 r. pełnomocnik ds. ochrony zdrowia psychicznego w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich Błażej Kmieciak, pełnomocniczka ds. praw osób z niepełnosprawnościami Monika Wiszyńska-Rakowska oraz naczelnik z Zespołu Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego Agnieszka Jarzębska spotkali się z przedstawicielami Fundacji Dobrych Inicjatyw.

Przedstawiciele Fundacji omówili proponowane kierunki zmian w systemie pieczy zastępczej w obszarze usamodzielnienia opracowane przez koalicję organizacji pozarządowych wspierających młodych dorosłych. Istotnym wątkiem dyskusji były kwestie dotyczące procesu usamodzielnienia, w tym roli opiekuna usamodzielnienia, jego kompetencji oraz standaryzacji Indywidualnego Programu Usamodzielnienia. Przedstawiciele Rzecznika zwrócili również uwagę na sytuację dzieci przebywających w domach pomocy społecznej i konieczności dostrzeżenia ich w procesie usamodzielnienia.

W trakcie dyskusji odniesiono się również do wyników raportów NIK: "Działalność resocjalizacyjna młodzieżowych ośrodków wychowawczych" oraz "Pomoc w usamodzielnianiu się pełnoletnich wychowanków pieczy zastępczej".

Temat wsparcia dzieci w systemie pieczy zastępczej pozostaje od lat w zainteresowaniu Rzecznika Praw Obywatelskich. Wśród kluczowych zagadnień pozostają: niska efektywność systemu pozyskiwania kandydatów na rodziców zastępczych, niedostateczna współpraca instytucji ze szczebla powiatu i gminy, niewystarczający postęp w deinstytucjonalizacji systemu pieczy zastępczej. Rzecznik wielokrotnie podkreślał również, że pobyt dzieci z niepełnosprawnościami w domach pomocy społecznej i pieczy instytucjonalnej nie służy ich dobru. Konieczne jest zatem wypracowanie rozwiązań, których efektem byłoby przeniesienie do rodzinnej pieczy zastępczej dzieci obecnie przebywających w placówkach pomocowych.