Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Zastępca RPO Stanisław Trociuk wystąpił do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, wskazując na rozbieżności między przepisami krajowymi a wymogami prawa Unii Europejskiej dotyczącymi dokumentów podróży wydawanych cudzoziemcom korzystającym w Polsce z ochrony uzupełniającej.
• MSWiA wskazało, że wymogi UE dotyczą zarówno ważności dokumentów, jak i danych biometrycznych. Obecnie polski dokument podróży dla cudzoziemca nie spełnia tych wymogów.
• Resort pracuje nad nowym wzorem dokumentu i odpowiednimi zmianami w przepisach, ale nie planuje wprowadzania rozwiązań przejściowych.

Od 1 lipca 2026 r. obowiązuje rozporządzenie UE 2024/1347. Zgodnie z nim osoby objęte ochroną uzupełniającą, które nie mogą uzyskać lub przedłużyć paszportu państwa pochodzenia – powinny otrzymywać dokumenty podróży ważne dłużej niż rok i spełniające wymogi biometryczne.

Do RPO docierają sygnały, że polskie przepisy nie zostały jeszcze w pełni dostosowane do tych wymogów. Ustawa o cudzoziemcach nadal przewiduje roczny okres ważności polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca.

Jak wskazał Urząd do Spraw Cudzoziemców w piśmie do RPO, obecny dokument nie spełnia także wymogów biometrycznych. To oznacza, że nie zawiera elektronicznego nośnika danych z wizerunkiem twarzy i odciskami palców, a przepisy nie przewidują procedury pobierania takich danych. Dostosowanie tego dokumentu do wymogów UE wymaga zmian ustawowych i opracowania nowego wzoru.

RPO apeluje o pilne zmiany

Dlatego zastępca RPO Stanisław Trociuk zwrócił się do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) o pilne podjęcie działań legislacyjnych i wprowadzenie rozwiązań przejściowych, które pozwolą osobom objętym ochroną uzupełniającą otrzymywać dokumenty podróży zgodne z prawem UE.

W stanowisku RPO podkreślono, że sprawa dotyczy cudzoziemców, którzy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia mogliby doznać poważnej krzywdy. Brak odpowiednich zmian może utrudniać im korzystanie z uprawnień wynikających z prawa UE i prowadzić do dodatkowych obciążeń administracyjnych.

Trwają prace nad nowym dokumentem

MSWiA poinformowało, że podziela stanowisko Urzędu do Spraw Cudzoziemców: dokumenty powinny być ważne dłużej niż rok i spełniać unijne wymogi biometryczne i bezpieczeństwa. Tymczasem faktycznie obecny polski dokument podróży dla cudzoziemca nie spełnia tych standardów.

Zdaniem resortu jest konieczne opracowanie nowego wzoru dokumentu z danymi biometrycznymi, przygotowanie zmian ustawowych i dostosowanie systemów informatycznych.

MSWiA przekazało, że prowadzi już prace nad nowym wzorem dokumentu. Jednocześnie podkreśliło, że nie zauważa potrzeby wprowadzania rozwiązań przejściowych, pozwalających wydawać dokumenty ważne dłużej niż rok przed wdrożeniem docelowych zmian dla cudzoziemców objętych ochroną uzupełniającą.

BPW.540.12.2026