Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Jak skuteczniej chronić prawa mieszkańców wsi i odpowiadać na ich najważniejsze problemy? O ograniczonym dostępie do usług publicznych, wykluczeniu transportowym, sytuacji osób z niepełnosprawnościami i potrzebie oceny polityk publicznych pod kątem ich wpływu na obszary wiejskie rozmawiała Rzecznik Praw Obywatelskich z przedstawicielami Fundacji Wspomagania Wsi i Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN.

RPO Sylwia Gregorczyk-Abram rozmawiała z członkiniami Zarządu Fundacji Wspomagania Wsi, Justyną Duriasz-Bułhak i Klarą Malecką, oraz przedstawicielami Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk, dyrektorem dr hab. Pawłem Chmielińskim oraz profesor Instytutu dr hab. Sylwią Michalską. W spotkaniu uczestniczyły także reprezentantki Biura RPO: dyrektor Centrum Projektów Społecznych Barbara Imiołczyk, główna specjalistka w Centrum Projektów Społecznych Beata Tokarz-Kamińska Naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska w Zespole Prawa Administracyjnego i Gospodarczego Małgorzata Żmudka-Wyrwał.

Podczas rozmowy wskazano RPO najważniejsze problemy, z jakimi mierzą się mieszkańcy wsi, m.in.: brakiem dostępu dzieci i młodzieży wiejskiej do wsparcia psychologicznego i psychiatrycznego, znacznie trudną sytuacją osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów, pogłębiającym się wykluczeniem transportowym, które utrudnia korzystanie z wielu podstawowych usług. Rozmawiano też o zmniejszającym się dostępie do wody i potrzebie skuteczniejszych rozwiązań prawnych w tym zakresie.

Jednym z tematów spotkania była koncepcja „rural proofing”, według której projektowane przepisy i polityki publiczne powinny być analizowane pod kątem ich wpływu na obszary wiejskie. Nawet pozornie neutralne prawo może wywoływać niezamierzone negatywne skutki dla jakości życia mieszkańców wsi. W związku z tym omówiono możliwość zorganizowania wspólnej konferencji poświęconej dobrym praktykom stosowanym w państwach, które wykorzystują tę koncepcję.

Przedstawiciele Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN oraz Fundacji Wspomagania Wsi zadeklarowali też przygotowanie przeglądu badań i publikacji dotyczących naruszeń praw mieszkańców wsi. Materiał ma pomóc w identyfikacji obszarów wymagających dalszych analiz i działań.

Fundacja Wspomagania Wsi zwróciła uwagę na utrudniony dostęp do informacji dla sołtysów i sołtysek oraz postulowała ich szersze włączanie do lokalnych struktur zarządzania kryzysowego. Podkreślano, że osoby pełniące te funkcje odgrywają ważną rolę w przekazywaniu informacji między administracją a mieszkańcami, a dobre praktyki funkcjonujące w niektórych samorządach powinny stać się powszechnym standardem.

Uczestnicy spotkania uzgodnili również stałą współpracę między Biurem RPO, Instytutem Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN oraz Fundacją Wspomagania Wsi w zakresie wymiany wiedzy i wspólnych działań. Efekty pierwszych prac mają zostać przedstawione Rzecznik w grudniu.