Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Osoby, które zainwestowały w przydomowe instalacje wiatrowe licząc na możliwość uzyskania dofinansowania z programu "Moja Elektrownia Wiatrowa" zwróciły się do Rzecznika Praw Obywatelskich o interwencję
• Nabór wniosków został zamknięty wcześniej niż pierwotnie zapowiadano. W efekcie część obywateli nie mogła ubiegać się o wsparcie
• RPO Sylwia Gregorczyk-Abram prosi Minister Klimatu i Środowiska o wyjaśnienia

Do RPO wpływają wnioski o podjęcie interwencji w sprawie sposobu zakończenia naboru wniosków do programu "Moja Elektrownia Wiatrowa". Obywatele wskazują, że planowali ubiegać się o dofinansowanie, ale nie zdążyli złożyć wniosków w terminie, ponieważ nabór zamknięto wcześniej niż zapowiadano.

Rzecznik wystąpiła do minister klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski, poruszając następujące kwestie:

Komunikaty publikowane na stronie internetowej Programu

Ze strony internetowej Programu "Moja Elektrownia Wiatrowa" wynika, że zawiadomiono obywateli o przedłużeniu naboru wniosków do końca 2028 r. lub do wyczerpania środków. Jednak w lutym 2026 r. poinformowano o skróceniu terminu składania wniosków do końca lutego 2026 roku i zmniejszeniu budżetu programu. Zmiany miały umożliwić efektywniejsze wykorzystanie środków publicznych, w tym ich ewentualne przeznaczenie na inne programy.

Kilkanaście dni później nabór został zamknięty ze względu na znaczne zainteresowanie Programem i szybkie wykorzystanie dostępnego budżetu.

Działania podejmowane przez poszkodowanych prosumentów

Osoby, które zainwestowały w przydomowe instalacje wiatrowe i magazyny energii, a nie zdążyły złożyć wniosków o dofinansowanie - założyły stronę internetową opisującą działania Funduszu, które, w ich ocenie, doprowadziły do znacznie niekorzystnej dla nich sytuacji.

Zaangażowani w tę sprawę obywatele wskazywali głównie na brak informacji ze strony Funduszu o szybkim wyczerpywaniu się środków. Ich krytyczne wypowiedzi spotkały się z reakcją Funduszu, który wezwał część komentujących do zaprzestania naruszania jego dóbr osobistych i możliwości wezwania na drogę postępowania sądowego. Obywatele odebrali tę reakcję jako próbę stłumienia debaty publicznej.

RPO podkreśla, że organy władzy publicznej i podmioty wykonujące zadania publiczne powinny ze swej istoty tolerować kontrolę i krytykę społeczną. W przypadku pomówień lub dezinformacji - mogą korzystać z innych form reakcji np. wyjaśnień publicznych czy kampanii informacyjnych. Jednak wnoszenie pozwów o ochronę dobrego imienia może ograniczać swobodę wypowiedzi i zniechęcać ludzi do zabierania głosu w sprawach publicznych.

Działania Funduszu podczas realizacji Programu w świetle standardów konstytucyjnych

RPO zwraca uwagę, że osoby, które zdecydowały się na zakup i montaż przydomowych turbin wiatrowych, powinny otrzymywać rzetelne, jasne i aktualne informacje o dostępnych środkach i ryzyku wcześniejszego zakończenia naboru wniosków. Nie powinny być zaskakiwane nagłym zamknięciem programu.

Zdaniem Rzecznik instytucje realizujące program powinny na bieżąco informować o stopniu wykorzystania budżetu i ryzyku jego wyczerpania. Dzięki temu obywatele mogą podejmować świadome decyzje o działaniach inwestycyjnych i nie być zaskakiwani nagłymi zmianami.

Pytania do Minister Klimatu i Środowiska

RPO zwróciła się do Minister Klimatu i Środowiska z prośbą o wyjaśnienie:

1. Czy w okresie od dnia 3 do dnia 19 lutego 2026 r. Fundusz informował osoby zainteresowane uzyskaniem dofinansowania w ramach Programu o wyczerpywaniu się środków przeznaczonych na jego realizację, a jeżeli tak, to kiedy dokładnie i w jaki sposób?
2. Jakie ustalenia zapadły na spotkaniu przedstawicieli Ministerstwa Klimatu i Środowiska z zainteresowanymi prosumentami w dniu 19 marca 2026 r. oraz czy przewidziano dalsze działania w tej sprawie?
3. Jakie działania naprawcze zamierza podjąć Ministerstwo Klimatu i Środowiska w odniesieniu do osób, które przed dniem 20 lutego 2026 r. zrealizowały inwestycję lub poniosły znaczące koszty związane z zakupem i montażem przydomowej instalacji wiatrowej lub magazynu energii, jednak nie mogły ubiegać się o dofinansowanie inwestycji z powodu przedwczesnego zamknięcia naboru wniosków?
4. Czy po skierowaniu przez Zastępcę Prezesa Zarządu Funduszu pisma z dnia 11 marca 2026 r., Fundusz podejmował dalsze kroki prawne przeciwko poszkodowanym prosumentom, a jeśli tak, to jakie?
5. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wprowadzenie w przyszłych programach mechanizmów zapewniających bieżące informowanie o poziomie wykorzystania alokacji oraz o ryzyku zamknięcia naboru?

Na koniec RPO zwróciła uwagę na pilną potrzebę wdrożenia mechanizmów ochrony interesów osób, które rozpoczęły inwestycję i nie zdążyły złożyć wniosku o dofinansowanie w umawianym terminie z powodu zamknięcia Programu.

V.7200.131.2026