Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Gmina odmówiła córce z niepełnosprawnością wstąpienia w stosunek najmu lokalu komunalnego po zmarłej matce. Po interwencji RPO sprawę rozpatrzono ponownie, dzięki czemu obywatelka zachowała prawo do mieszkania po opuszczeniu placówki opiekuńczo-wychowawczej.

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęła prośba o interwencję w sprawie małoletniej z niepełnosprawnością, której zmarła matka była najemczynią mieszkania komunalnego. Dziewczynka przed umieszczeniem w placówce opiekuńczo-wychowawczej mieszkała z matką, a podczas pobytu w placówce wracała do mieszkania na weekendy, święta i wakacje.

Po śmierci matki opiekunka prawna dziewczyny wystąpiła do urzędu miasta o uznanie prawa córki do przejęcia najmu mieszkania. Gmina odmówiła, uznając, że córka przebywała w placówce opiekuńczo-wychowawczej, dlatego nie można stwierdzić, że stale zamieszkiwała z matką do chwili jej śmierci. W ocenie gminy nie spełniała więc warunków do przejęcia najmu po zmarłej najemczyni.

RPO nie zgodził się z tym stanowiskiem. Wskazał, że pobyt dziewczyny w placówce opiekuńczo-wychowawczej ma charakter czasowy i wynika z decyzji sądu, a nie z woli dziecka. Dodatkowo małoletnia spędzała w lokalu weekendy, święta, miała w nim swoje rzeczy i traktowała go jako swój dom. Nie oznacza więc utraty dotychczasowego miejsca zamieszkania ani prawa do przejęcia najmu po zmarłym rodzicu.

Rzecznik zwrócił się do prezydenta miasta o ponowne przeanalizowanie sprawy. W piśmie podkreślał m.in.: „Nie sposób przyjąć, aby fakt umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej i pobyt w takiej placówce mógł prowadzić do utraty dotychczasowego stałego miejsca zamieszkania. Przyjąć zaś należy, że mieszkanie, w którym dziecko zamieszkiwało wraz z rodzicem/rodzicami przed umieszczeniem w placówce opiekuńczo-wychowawczej nadal stanowi centrum jego spraw życiowych do chwili osiągnięcia pełnoletniości i świadomej zmiany miejsca zamieszkania”.

W efekcie interwencji RPO wydano zaświadczenie potwierdzające jej wstąpienie w stosunek najmu po zmarłej matce, a następnie zawarto z nią umowę najmu lokalu na czas nieoznaczony.

IV.7000.327.2025