Biuletyn Informacji Publicznej RPO

1 października obchodzimy Międzynarodowy Dzień Osób Starszych, ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w celu zwrócenia uwagi na sytuację, potrzeby i prawa osób starszych. Tegoroczne obchody koncentrują się na wyzwaniach i szansach związanych z wydłużaniem się życia ludzi na całym świecie oraz na potrzebie dostosowania systemów ochrony zdrowia, wsparcia społecznego, rynku pracy i innych polityk publicznych do zmian demograficznych.

W ostatnich latach na forum międzynarodowym coraz wyraźniej dostrzega się potrzebę wzmacniania ochrony praw osób starszych. Przełomowym krokiem było rozpoczęcie przez ONZ formalnych prac nad Konwencją o prawach osób starszych, która ma odpowiedzieć na wyzwania związane ze starzeniem się społeczeństw i wzmocnić standardy ochrony tej grupy.

Zmienia się także sposób postrzegania starości. Osoby starsze nie powinny być traktowane wyłącznie jako odbiorcy wsparcia i opieki, lecz jako pełnoprawni uczestnicy życia społecznego, współtwórcy polityk publicznych i partnerzy w procesach decyzyjnych. Warunkiem realizacji tego podejścia jest przeciwdziałanie ageizmowi, czyli stereotypom, uprzedzeniom i dyskryminacji ze względu na wiek, które nadal ograniczają uczestnictwo społeczne wielu seniorów.

Przeciwdziałanie nierównemu traktowaniu wymaga działań systemowych, obejmujących odpowiednie regulacje prawne, edukację oraz wzmacnianie solidarności międzypokoleniowej. Istotne znaczenie ma również zapewnienie osobom starszym realnego wpływu na rozwiązania dotyczące ich życia i praw.

Ochrona praw osób starszych pozostaje jednym z ważnych obszarów działalności Rzecznika Praw Obywatelskich. Rzecznik konsekwentnie wspiera działania zmierzające do wzmocnienia międzynarodowych standardów ochrony praw osób starszych. W najnowszym wystąpieniu do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zabiega m.in. o szeroki udział samych zainteresowanych oraz aktywne zaangażowanie rządu polskiego w prace nad przyszłą konwencją ONZ.