Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• W związku z projektem zmian dotyczących funkcjonowania Centrów Zdrowia Psychicznego zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Adam Krzywoń zwrócił się do Minister Zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy
• Rzecznik wskazał na potrzebę ponownej analizy części proponowanych rozwiązań pod kątem dostępności świadczeń, bezpieczeństwa pacjentów oraz możliwości zapewnienia odpowiedniej kadry medycznej
• Chodzi przede wszystkim o zasady zatrudniania lekarzy w izbach przyjęć przypisanych do centrów oraz status i kompetencje asystenta zdrowienia oraz koordynatora opieki psychiatrycznej

W piśmie ZRPO odniósł się do projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego przepisy dotyczące świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Regulacje te mają kluczowe znaczenie dla zakończenia pilotażu Centrów Zdrowia Psychicznego oraz wdrożenia docelowego modelu ich funkcjonowania od 2027 r.

Wątpliwości dotyczące obsady izb przyjęć

Rzecznik zwraca uwagę na sygnały dotyczące planowanego ograniczenia możliwości zatrudniania w izbach przyjęć przypisanych do CZP lekarzy po pierwszym roku specjalizacji z psychiatrii. Takie rozwiązanie, przy jednoczesnym utrzymaniu podobnych możliwości w innych podmiotach leczniczych, może prowadzić do problemów kadrowych, szczególnie w regionach z niedoborem psychiatrów.

Zdaniem Rzecznika istnieje ryzyko ograniczenia działalności niektórych centrów zdrowia psychicznego, a nawet ich zamknięcia, jeśli nie będą one w stanie zapewnić wymaganej obsady specjalistycznej.

Status asystentów zdrowienia

Drugim obszarem wymagającym wyjaśnienia jest rola asystentów zdrowienia. RPO podkreśla, że osoby posiadające własne doświadczenie kryzysu psychicznego odgrywają ważną rolę we wspieraniu pacjentów oraz budowaniu motywacji do leczenia.

Jednocześnie pojawiają się pytania dotyczące: standardów przygotowania zawodowego tej grupy, zasad certyfikacji i kwalifikacji, zakresu dostępu do danych pacjentów, obowiązku zachowania poufności i tajemnicy psychiatrycznej.

Kwalifikacje koordynatorów opieki psychiatrycznej

Wątpliwości budzi również projektowana funkcja koordynatora opieki psychiatrycznej. Projekt zakłada możliwość pełnienia tej roli przez osoby posiadające co najmniej średnie wykształcenie medyczne oraz dwuletnie doświadczenie w pracy na rzecz osób z zaburzeniami psychicznymi.

Adam Krzywoń pyta, jakie konkretnie kwalifikacje i kompetencje będą wymagane od koordynatorów, którzy mają odpowiadać m.in. za organizację procesu leczenia, nadzór nad dokumentacją oraz kontrolę formalnej jakości realizowanych świadczeń.

Rzecznik zwrócił się do Ministerstwa Zdrowia o ocenę wpływu proponowanych zmian kadrowych na dostępność świadczeń psychiatrycznych, przedstawienie zasad kształcenia, kwalifikacji i certyfikacji asystentów zdrowienia oraz koordynatorów opieki psychiatrycznej, wyjaśnienie zasad dostępu tych osób do informacji o pacjentach oraz obowiązków związanych z zachowaniem poufności, informację o uwzględnieniu uwag zgłoszonych podczas konsultacji publicznych, zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa pacjentów, ochrony danych i zapewnienia odpowiedniej kadry.

GK-GKOZP.100.12.2026