RPO w mediach o niepełnosprawności i prawie do azylu
Rzecznik praw obywatelskich Sylwia Gregorczyk-Abram była gościem programu TVP Info „Kwiatki polskie”, w którym opowiedziała o pierwszych tygodniach pełnienia funkcji oraz najważniejszych wyzwaniach stojących przed Biurem RPO.
Odnosząc się do współpracy z najwyższymi organami państwa, Rzecznik zaznaczyła, że jest otwarta na dialog z Prezydentem RP i innymi instytucjami publicznymi.
Sylwia Gregorczyk-Abram pytana o problemy najczęściej trafiające do Biura RPO, wskazała, że urząd zajmuje się praktycznie całym katalogiem spraw dotyczących konstytucyjnych praw i wolności. W ostatnim czasie szczególnie widoczny jest wzrost liczby spraw związanych z legalizacją pobytu obywateli Ukrainy i statusem UKR. Coraz większym problemem jest również mowa nienawiści, której nasilenie, zdaniem Rzecznik, wymaga zdecydowanej reakcji instytucji publicznych.
Jednym z głównych priorytetów kadencji są prawa osób z niepełnosprawnościami. Rzecznik podkreślała, że temat ten ma dla niej wymiar zarówno zawodowy, jak i osobisty. Wskazała na potrzebę poszukiwania systemowych rozwiązań dotyczących przyszłości osób wymagających wsparcia po śmierci rodziców lub opiekunów. Zwróciła uwagę na znaczenie mieszkań treningowych, usług wspierających samodzielność oraz współpracy samorządów z organizacjami społecznymi.
Odnosząc się do uchwalonej ustawy o asystencji osobistej, RPO oceniła ją jako krok w dobrą stronę, jednak zaznaczyła, że proponowane rozwiązania nie w pełni realizują standardy wynikające z Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami. Według Rzecznik dalszych zmian wymagają między innymi limity godzin wsparcia oraz kryteria wiekowe, które wyłączają część potrzebujących osób z możliwości korzystania z pomocy.
Rzecznik odniosła się również do kwestii prawa do azylu. Zapowiedziała kontynuowanie stanowiska prezentowanego dotychczas przez Biuro RPO, zgodnie z którym ograniczenia prawa do ubiegania się o ochronę międzynarodową powinny być oceniane pod kątem zgodności z Konstytucją RP i zobowiązaniami międzynarodowymi Polski. Zadeklarowała dalsze monitorowanie działań państwa w tym zakresie oraz reagowanie na rozwiązania, które mogą budzić wątpliwości z punktu widzenia ochrony praw człowieka.
