Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Dyrektor Zespołu do spraw Sygnalistów w Biurze RPO Marcin Malecko uczestniczył w II Meetingu Praktycy Compliance „Nowy Standard Biznesu” zorganizowanym przez Stowarzyszenie Praktycy Compliance 18 września 2026 r. Wydarzenie było poświęcone nowym wyzwaniom, przed jakimi stoją pracownicy działów compliance i audytorzy wewnętrzni w przedsiębiorstwach. Podczas wydarzenia podjęto takie tematy jak dezinformacja w biznesie, wykorzystanie nowych technologii w systemach compliance oraz spodziewana implementacja unijnej dyrektywy antykorupcyjnej.

Dyrektor Marcin Malecko wziął udział w panelu “Wnioski po dwóch latach od wejścia w życie ustawy o ochronie sygnalistów” razem z r. pr. Pawłem Bronisławem Ludwiczakiem, Marcinem Staneckim, oraz adw. Damianem Tokarczykiem.

Podsumowując funkcjonowanie ustawy o ochronie sygnalistów w pierwszych dwóch latach jej obowiązywania, uczestnicy panelu wskazali, że skala zgłoszeń jest mniejsza niż się spodziewano i jest to właściwy moment, żeby zastanowić się nad przyczynami tej sytuacji. Również podmioty publiczne nie do końca wiedzą, jak prawidłowo realizować obowiązki wynikające z ustawy. Świadczyć o tym może kilka tysięcy sprawozdań przesłanych do RPO, w których nie wykazano żadnego przyjętego zgłoszenia zewnętrznego. Należy podejrzewać, że część podmiotów publicznych nie była pewna, czy mają postrzegać siebie jako organy publiczne zobowiązane do tego, żeby przyjmować zgłoszenia zewnętrzne od sygnalistów i podejmować działania następcze. Część sprawozdań pochodziła od instytucji niemających kompetencji do podejmowania działań następczych w dziedzinach wskazanych w art. 3 ustawy, jak szkoły publiczne, instytucje kultury, muzea, opery. Paneliści zwrócili uwagę, że sytuacja może się wiązać ze skomplikowaną definicją organu publicznego w ustawie o ochronie sygnalistów.

Dużym zainteresowaniem uczestników spotkania cieszył się temat ochrony sygnalistów i zgłoszeń anonimowych. Wskazywano, że w przypadku zgłoszeń wewnętrznych to w interesie pracodawców jest przyjmowanie anonimowych sygnalizacji. Dyskusja dotyczyła również zakresu przedmiotowego ustawy i jego ewentualnych zmian. Omawiano tu m.in. potencjalne korzyści i ryzyka wiążące się z włączeniem prawa pracy do katalogu dziedzin, których mogą dotyczyć zgłoszenia sygnalistów.

Dyrektor Zespołu ds. Sygnalistów wskazał, że problematycznym zagadnieniem z perspektywy Biura Rzecznika Praw Obywatelskich jest brak obowiązku udzielenia informacji zwrotnej Rzecznikowi ze strony organów, do których przekazywane są zgłoszenia. Powoduje to bowiem brak ciągłości wiedzy o tym, co dzieje się z danym zgłoszeniem.