Opinia RPO do senackiego projektu nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej
Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Adam Krzywoń przekazał senackiej Komisji Ustawodawczej opinię do inicjatywy ustawodawczej dotyczącej projektu nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej.
RPO z zainteresowaniem odnosi się do wszelkich inicjatyw zwiększenia skuteczności procedury "Niebieskie Karty". Planowane zmiany korespondują z uwagami RPO dla Ministry ds. Równości z 28 października 2024 r dotyczącymi funkcjonowania znowelizowanej procedury „Niebieskie Karty”. W wystąpieniu z 1 czerwca 2026 r. do Pełnomocniczki Rządu ds. Równości RPO zwrócił zaś uwagę na kwestię reprezentacji przez pełnomocnika osoby stosującej przemoc w procedurze „Niebieskie Karty”, wątpliwości warunkowania dostępu do dokumentacji od zgody zespołu interdyscyplinarnego i ograniczoną możliwość zaskarżania skierowania osoby stosującej przemoc do uczestnictwa w programach korekcyjno-edukacyjnych i psychologiczno-terapeutycznych.
Opinia ZRPO odnosi się do takich zagadnień, jak:
- Terminowa realizacja obowiązku udziału w programie korekcyjno-edukacyjnym i psychologiczno-terapeutycznym;
- Rozszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych do wszczęcia procedury „Niebieskie Karty”.
Według RPO analizy wymagają zaś kwestie, które nie zostały uwzględnione w projekcie, jak:
- Stosowanie przez jednostki realizujące zadania z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej art. 9e ust. 2 u.p.p.d.;
- Praktyka wszczynania procedury „Niebieskie Karty” wobec uczestników objętych już trwającą procedurą (tzw. krzyżowe "Niebieskie Karty");
- Praktyka odmowy udziału pogotowia ratunkowego w procedurze odebrania dziecka na podstawie art. 12a u.p.p.d.
RPO od lat wskazuje na konieczność opracowania kompleksowej i wieloletniej strategii przeciwdziałania przemocy ze względu na płeć w sferze publicznej i prywatnej – nie tylko przemocy domowej. Strategia ta powinna uwzględniać specyficzną sytuację określonych grup kobiet: kobiet romskiego pochodzenia, kobiet starszych, kobiet nieheteronormatywnych, kobiet z niepełnosprawnościami czy kobiet-migrantek, a także być skorelowana z krajową strategią równości płci. Zmiany zapowiadane projektem nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej (nr UD246), który ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2026 r., nie odpowiadają na tę potrzebę. Pokrywają się natomiast częściowo z omawianym projektem.
XI.022.7.2026
