Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Obywatele należący do grup wyznaniowych – głównie Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego oraz gmin wyznaniowych żydowskich – sygnalizują kolizję egzaminów państwowych organizowanych w soboty z terminem ich świąt tego dnia
• Zastępca RPO Stanisław Trociuk prosi o stanowisko i wyjaśnienia Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji 

Chodzi np. o egzamin z jęz. polskiego jako obcego, organizowany przez Państwową Komisję ds. Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego. Podobne wnioski wpływały do RPO od obywateli chcących wziąć udział w egzaminach na aplikacje zawodowe dla zawodów prawniczych czy w lekarskich egzaminach zawodowych.

RPO rozumie konieczność pogodzenia interesu publicznego w postaci zagwarantowania skutecznego systemu kształcenia i egzaminacji oraz weryfikacji kwalifikacji zawodowych z indywidualnymi interesami obywateli. Interes dotyczący możliwości obchodzenia świąt religijnych ma jednak charakter interesu prawnego związanego z konstytucyjną wolnością sumienia i wyznania (art. 53 Konstytucji RP). 

Ustawa  o stosunku Państwa do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w RP potwierdza, że świętem adwentystycznym jest sobota, oraz przyznaje wiernym tego Kościoła "prawo do zwolnienia od pracy i nauki na czas święta adwentystycznego, to jest od zachodu słońca w piątek do zachodu słońca w sobotę". Podobna regulacja jest w ustawie o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w RP. 

Przepisy te mają jednak zwykle charakter ogólny i skupiają się szczegółowo na prawie do zwolnienia od pracy. W przypadku konfliktu świąt religijnych z wydarzeniami dotyczącymi zdobywania kształcenia oraz kwalifikacji zawodowych nie jest jasne, jaki jest dokładnie zakres tego prawa. Wątpliwości Rzecznika budzi, czy w praktyce można się powołać na ten przepis w celu ubiegania się o dostosowanie terminu egzaminu państwowego przez osobę danego wyznania lub o wyznaczenie terminu indywidualnego. 

Problem wchodzi ponadto w zakres stosowania prawa Unii Europejskiej z uwagi na możliwe ograniczenie swobody przepływu osób. 

VII.5601.9.2025