Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 stycznia 2026 r. Zaskarżone orzeczenie utrzymywało w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z 27 października 2025 r. o umorzeniu postępowania w sprawie lokalizacji miejsc gromadzenia odpadów na nieruchomości. RPO wnosi o uchylenie decyzji obu organów.

Stan faktyczny

Miejsce gromadzenia odpadów znajduje się ok. 2,5 m od okien lokalu wnioskodawczyni, oczekującej pomocy RPO w sprawie. Zgodnie z § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odległość ta powinna wynosić 10 m (od okien i drzwi budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi) - z możliwością pomniejszenia nie więcej niż o połowę, po uzyskaniu opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego (§ 23 ust. 3 rozporządzenia). 

Skarżąca utraciła możliwość samodzielnej kontroli sądowej decyzji, gdyż jej skarga została odrzucona z przyczyn formalnych. Mimo wydanych w sprawie uprzednich orzeczeń WSA w Poznaniu organy konsekwentnie umarzały postępowanie w sprawie. Podstawą do takiego uznania był przede wszystkim - podkreślany przez organy inspekcji budowlanej - fakt niemożliwości odmiennej lokalizacji miejsc gromadzenia pojemników na odpady stałe, w warunkach historycznej zabudowy miasta Poznań - tworzonej, gdy obecne wymogi sanitarne nie istniały.

Przyczyny wniesienia skargi przez Rzecznika

Analiza sprawy doprowadziła do wniosku, że dotyczy ona chronionych konstytucyjnie praw obywatelskich i zasad praworządności. Lokalizacja śmietnika przy oknach mieszkania może naruszać prawo własności, powodować istotne uciążliwości sanitarne oraz wpływać na zdrowie i komfort mieszkańców. 

Zdaniem RPO organy administracji nie zastosowały się do wiążących wcześniejszych wyroków WSA. Tymczasem wymogi zachowania odległości miejsc lokalizowania odpadów od okien i drzwi lokali powinny obowiązywać bezwzględnie i nie być warunkowane brakiem możliwości ich wyznaczenia zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami. 

Ponadto w ocenie Rzecznika wykonane na dziedzińcu nieruchomości roboty budowlane, związane z miejscem gromadzenia pojemników na odpady stałe, powinny być klasyfikowane jako jego przebudowa, a nie remont. Osobną uwagę poświęcono również faktowi możliwego niedochowania wymogów uzyskania zaktualizowanej opinii dotyczącej faktycznie przeprowadzonych robót budowlanych, udzielonej przez właściwy miejscowo organ ochrony zabytków (budynek jest wpisany do rejestru zabytków). 

W konsekwencji Rzecznik wywodził, że skarżona decyzja narusza zarówno przepisy prawa materialnego i postępowania administracyjnego – w stopniu zachowującym wpływ na treść wydanych w sprawie orzeczeń.

Interwencja RPO ma służyć zarówno ochronie praw wnioskującej o pomoc obywatelki, innych mieszkańców budynku oraz ochronie obiektywnego porządku prawnego. 

IV.7006.98.2026