Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Uczennica szkoły podstawowej skopiowała z Internetu zdjęcie profilowe innej dziewczyny i zmodyfikowała je tak, by wyglądała ona nago. Prezentowała też te treści pornograficzne koleżankom 
• Sąd zastosował wobec niej środek wychowawczy w postaci upomnienia oraz wpisał do Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.
• Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk wniósł, by sąd wyłączył jej dane z Rejestru

Ani nieletnia, ani jej matka nie miały świadomości, że skutkiem orzeczenia sądu może być wpis do Rejestru danych nieletniej jako osoby niebezpiecznej dla otoczenia. Informacja o takim skutku nie jest umieszczana w sentencji orzeczenia sądu. 

Osoby, których wpis dotyczy, zwłaszcza nieletni, dowiadują się o tym po fakcie z zawiadomienia o dokonaniu wpisu – po uprawomocnieniu orzeczenia. W toku postępowania nie są na żadnym jego etapie informowane o tak dolegliwym środku. Nie mają więc możliwości podjęcia skutecznej ochrony przysługujących im praw.

Materiał dowodowy tej sprawy wskazuje zaś, że czyn 16-letniej dziś nieletniej miał charakter jednorazowy. Przeprosiła ona pokrzywdzoną; zrozumiała swój błąd i żałowała popełnionego czynu. Materiał jednoznacznie świadczy, że zamieszczenie jej danych w Rejestrze spowodowałoby niewspółmiernie surowe skutki. 

Sąd przyjął, że jej zachowanie wypełniło co prawda znamiona czynu z art. 267 § 1 k.k. i 202 § 3 k.k., ale zastosował wobec niej środek wychowawczy w postaci upomnienia. Nie jest więc w jej przypadku potrzebna ani prewencja ogólna, ani też szczególna polegająca na umieszczeniu jej danych w Rejestrze. 

Wskutek niewłaściwej konstrukcji przepisów, naruszającej zasady rzetelności proceduralnej, zapobieżenie wpisowi do Rejestru było praktycznie niemożliwe. Skutki braku możliwości zapobieżenia wpisowi są zaś długofalowe, mogące rzutować na życie nieletniej.

W odbiorze społecznym Rejestr - określany jako "rejestr pedofilów" - służy do ochrony społeczeństwa przed szczególnie niebezpiecznymi osobami, seksualnie zaburzonymi, zwłaszcza jeżeli popełniają czyny zabronione wobec osób małoletnich. Mimo że dane tych osób nie są powszechnie dostępne, to dostęp do nich ma stosunkowo szeroki krąg osób, m.in. pracodawca czy inny podmiot prowadzący działalność związaną z wychowaniem, edukacją wypoczynkiem, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi.

Usunięcie z Rejestru danych nieletniego, który popełnił czyn z art. 267 § 1 k.k. i 202 § 3 k.k. i wykonywano wobec niego środki wychowawcze, nastąpi po 10 latach od ukończenia 18. roku życia

IV.511.193.2025