Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Wojciech Brzozowski uczestniczył w międzynarodowej konferencji "Cywilnoprawne, administracyjne i karnoprawne aspekty zastosowania sztucznej inteligencji", zorganizowanej 18 maja 2026 r. w Uniwersytecie Jana Długosza w Częstochowie.

W wystąpieniu inauguracyjnym trzeciej już konferencji z tego cyklu podkreślił, że jej temat uprzytamnia, iż nie mamy już do czynienia z zagadnieniem należącym do jednej, wyodrębnionej gałęzi prawa. AI jest już zjawiskiem przekrojowym, które wpływa jednocześnie na funkcjonowanie administracji, wymiaru sprawiedliwości, rynku pracy, debaty publicznej czy relacji między obywatelami a państwem.

Z perspektywy RPO szczególnie istotne jest to, że coraz więcej tych problemów dotyczy bezpośrednio ochrony praw i wolności jednostki. Rozwój technologii deepfake rodzi pytania o granice ochrony prywatności, wizerunku i autonomii informacyjnej jednostki. Wykorzystywanie narzędzi opartych na sztucznej inteligencji w debacie publicznej wpływa na sposób korzystania z wolności wypowiedzi i może oddziaływać na procesy demokratyczne. Z kolei zagadnienie neurodyskryminacji pokazuje, że rozwój nowych technologii zaczyna dotykać także tych sfer, które jeszcze niedawno wydawały się raczej odległe od klasycznych problemów prawa konstytucyjnego czy praw człowieka.

W praktyce działalności Biura RPO coraz częściej spotykamy się z sytuacjami, w których tradycyjne instrumenty ochrony praw jednostki muszą być konfrontowane z nowymi mechanizmami działania technologii cyfrowych. Dotyczy to zarówno ochrony prywatności i danych osobowych, jak i prawa do rzetelnej procedury, przejrzystości działania organów publicznych czy ochrony przed dyskryminacją. W wielu przypadkach problem nie polega już na całkowitym braku regulacji, ale raczej na tym, że istniejące instrumenty prawne nie zawsze były projektowane z myślą o rzeczywistości, w której decyzje, rekomendacje czy treści informacyjne są współtworzone przez systemy sztucznej inteligencji.

Rzecznik Praw Obywatelskich objął konferencję swoim patronatem.