Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Na zaproszenie władz uczelni rzecznik praw obywatelskich Marcin Wiącek 14 maja 2026 r. wziął udział w spotkaniu poświęconym współczesnym wyzwaniom ochrony praw człowieka, które odbyło się na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

Podczas spotkania Rzecznik wygłosił wykład pt. "Czy Konstytucja skutecznie chroni prawa człowieka w XXI wieku?", w którym odniósł się do najważniejszych problemów związanych z funkcjonowaniem systemu ochrony praw i wolności człowieka w Polsce.

W swoim wystąpieniu Marcin Wiącek przedstawił kompetencje RPO i opowiedział, na czym polega praca Rzecznika oraz w jaki sposób działa jego Biuro. Mówił o najważniejszych, bieżących wyzwaniach w zakresie ochrony praw człowieka w Polsce m.in. o potrzebie zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami systemowej asystencji osobistej, zniesienie instytucji ubezwłasnowolnienia i zastąpienie jej systemem wspieranego podejmowania decyzji czy wyzwaniach w obszarze ochrony praw osób starszych.

Rzecznik odniósł się również do problemów związanych z ochroną praw migrantów i cudzoziemców w Polsce, wskazując na konieczność respektowania standardów wynikających z Konstytucji RP oraz prawa międzynarodowego. Zwrócił uwagę na praktykę zawracania cudzoziemców do granicy państwowej (tzw. pushbacki) na podstawie przepisów rozporządzenia i zawieszenie prawa do ochrony międzynarodowej. Wspomniał również o przewlekłości postępowań o legalizację pobytu.

RPO mówił też o zagadnieniach związanych z ochroną praw obywatelskich w kontekście stosowania kontroli operacyjnej przez służby. Wskazał na potrzebę zapewnienia skutecznych mechanizmów kontroli nad działalnością służb, a także wykonania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego z 2014 r. i wyroku ETPC w sprawie Pietrzak, Bychawska, Siniarska i inni p-ko Polsce.

Spotkanie w Olsztynie było okazją do merytorycznej dyskusji na temat roli Konstytucji w zmieniającej się rzeczywistości społeczno-prawnej oraz wyzwań stojących przed współczesnym systemem ochrony praw jednostki. W wydarzeniu uczestniczyli studenci oraz pracownicy naukowi Wydziału Prawa i Administracji UWM. Po wykładzie odbyła się dyskusja, podczas której uczestnicy zadawali Rzecznikowi pytania dotyczące poruszanych zagadnień oraz bieżących problemów związanych z ochroną praw i wolności obywatelskich.