Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Główny koordynator ds. ochrony zdrowia psychicznego w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich Błażej Kmieciak wziął 7 maja 2026 r. udział w debacie zorganizowanej podczas konferencji pt. "Samotność w prezencie na osiemnaste urodziny? Co system przeoczył w usamodzielnieniu wychowanków domów dziecka?". Inicjatorem wydarzenia była Fundacja Dobrych Inicjatyw.

Podczas pierwszego panelu, w którym brał również udział przedstawiciel RPO, eksperci odpowiadali na pytania dotyczące potrzeb usamodzielniających się wychowanków placówek opiekuńczo- wychowawczych oraz luk w systemie wsparcia wskazanej tu grupy osób. Dyskusja została oparta na raportach Fundacji Dobrych Inicjatyw: „Kto zapyta, jak się masz?” oraz „Koszt utraconego potencjału”. Jak podkreślali autorzy publikacji, doświadczenie młodych osób wchodzących w dorosłość często wiąże się z samotnością, brakiem relacji i trudnościami w radzeniu sobie z codziennością, a system wsparcia dociera do ich realnych potrzeb zbyt późno i niejednokrotnie fragmentarycznie.

W trakcie debaty Błażej Kmieciak zwrócił uwagę na ostatnie wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich odnoszące się do projektu nowelizacji ustawy wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz projektu nowelizacji ustawy o pomocy społecznej. Podkreślił również potrzebę profesjonalizacji funkcji opiekuna usamodzielnienia. Jak zaznaczył, osoby pełniące tę rolę powinny dysponować konkretnymi kompetencjami wspierającymi rozwój młodego człowieka, a jednocześnie powinny koncentrować się na długofalowym procesie zapewniania mu bezpieczeństwa. Dodał, że funkcja ta musi być ukierunkowana na zaplanowane, świadome i celowane działanie dedykowane konkretnej, wcześniej poznanej osobie, z którą podobny opiekun winien budować szczególną relację opartą na eksperckiej wiedzy oraz empatii.

Błażej Kmieciak zwrócił także uwagę na szczególną sytuację młodych osób opuszczających placówki opiekuńczo-wychowawcze, w tym osób z niepełnosprawnością. Choć osiągnęły one pełnoletność, to często nadal doświadczają dezorientacji w świecie dorosłych, wkraczając w nowe środowisko bez wsparcia ze strony bliskich dorosłych. W tym kontekście wskazał na potrzebę budowania instytucjonalnych form pomocy dla byłych wychowanków podobnych placówek, a więc miejsc, w których istnieć będzie możliwość uzyskania szybkiej pomocy w trudnej, codziennej sytuacji, która pojawić się może w szczególności w pierwszych okresach, gdy młoda osoba samodzielnie będzie wkraczać w dorosłość.