Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił Ministerstwu Sprawiedliwości opinię do projektu ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących (nr UD265)
• Stanowi on odpowiedź na wystąpienia RPO kierowane do resortu od ponad 10 lat 
• Projekt jest krokiem w dobrym kierunku i odpowiada na wiele wyzwań sygnalizowanych przez Rzecznika - podkreśla zastępca RPO Stanisław Trociuk. Zarazem zwraca uwagę na pewne mankamenty propozycji MS
• Zastrzeżenia RPO dotyczą m.in. zbyt wąskiego prawa do tłumacza dla osób z niepełnosprawnościami

Obszerna opinia dotyczy takich zagadnień, jak: 

• Skład Państwowej Komisji Certyfikacyjnej i kwalifikacje jej członków oraz gwarancje jej niezależności
• Niedostatki procedury certyfikacyjnej biegłych i instytucji opiniujących 
• Blankietowy charakter delegacji ustawowych    
• Kompetencje Państwowej Komisji Certyfikacyjnej do zawieszania i cofania certyfikatów biegłych i instytucji opiniujących   
• Obowiązek odbywania przez biegłego systematycznych szkoleń    

Zmiany ocenianie negatywnie

• Prawo oskarżonych z niepełnosprawnościami do tłumacza
• Prawa świadka z problemami z komunikacją werbalną 
• Odpowiednie stosowanie przepisów o biegłych do tłumacza oraz przepisów o języku migowym i innych środkach komunikowania się do tłumaczy języka migowego 

Propozycje zbyt wąsko określają prawo do tłumacza, ograniczając je do zapewnienia tłumaczenia z języka mówionego lub języka migowego. Tym samym projekt pomija:

• głuchoniewidomych, którzy posługując się alfabetem dotykowym, korzystają z pomocy tłumacza–przewodnika;
• używających systemu komunikacji alternatywnej.

Dlatego RPO postuluje m.in. wyodrębnienie w projekcie ustawy trzech kategorii tłumaczy: tłumaczy języka migowego, tłumacza-przewodnika i tłumacza alternatywnych metod komunikacji.

Zmiany ocenianie pozytywnie:    

• Powołanie eksperta ad hoc 
• Udostępnienie biegłemu akt sprawy
• Odesłanie do odrębnych przepisów w zakresie treści opinii biegłego oraz instytucji naukowej i specjalistycznej 
• Nowe zasady ustalania wynagrodzenia oraz zwrotu kosztów
• Zniesienie karalności tzw. fałszywych – nieumyślnych opinii biegłych

(szczegóły w załączniku)

VII.510.29.2026