Biuletyn Informacji Publicznej RPO

W dniu 24 kwietnia 2026 r. w Akademii Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej w Warszawie odbyła się konferencja pt. „Człowiek nie jest bestią”. Wydarzenie zostało objęte honorowym patronatem Rzecznika Praw Obywatelskich.

Wprowadzenie do spotkania wygłosił zastępca RPO Wojciech Brzozowski, który zwrócił uwagę na kluczowe wyzwania związane z ochroną praw człowieka w kontekście detencji prewencyjnej. Jak podkreślił, po upływie 13 lat funkcjonowania KOZZD nie doczekaliśmy się oczekiwanych przez RPO zmian legislacyjnych i systemowych, a w ośrodku w Gostyninie i Czersku przebywa obecnie już ponad 120 osób. Z punktu widzenia skali naruszeń praw człowieka problem wymaga działań resortu zdrowia i sprawiedliwości.

Wojciech Brzozowski wskazał, że z ośrodka wpływają do Biura RPO liczne skargi, na które Biuro systematycznie odpowiada. Korespondujemy z dyrekcją Ośrodka, z sądami, z Ministrem Sprawiedliwości i Ministrem Zdrowia. Występowaliśmy też z opiniami przyjaciela sądu w sprawach przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka. Ponadto Rzecznik systematycznie wizytuje KOZZD.

Zagadnienia te zostały rozwinięte w wystąpieniu pt. „Problemy KOZZD na przestrzeni lat z perspektywy RPO”, jakie zaprezentowała Ewa Dawidziuk, dyrektor Zespołu do spraw Wykonywania Kar w Biurze RPO. Wskazała na aktualne problemy przestrzegania i ochrony praw osób przebywających w detencji prewencyjnej. Przedstawiła wcześniejsze interwencje Rzecznika oraz wnioski wynikające z licznych kontroli i wizytacji. Podkreśliła również potrzebę pilnych zmian legislacyjnych, mających na celu zagwarantowanie poszanowania praw człowieka.

Konferencję podsumował Błażej Kmieciak, główny koordynator ds. spraw ochrony zdrowia psychicznego w BRPO, współorganizator wydarzenia. Zwrócił uwagę m.in. na zgłaszaną przez RPO potrzebę stworzenia kompleksowego systemu wsparcia postpenalnego dla osób, które odbyły karę pozbawienia wolności, zwłaszcza w kontekście zdiagnozowanych wcześniej u nich zaburzeń psychicznych wymagających stałej interwencji terapeutycznej.

Konferencja zgromadziła szerokie grono uczestników, w tym przedstawicieli służb mundurowych (w szczególności Służby Więziennej i Policji), kuratorów sądowych, a także środowiska akademickiego zajmującego się problematyką resocjalizacji, psychoterapii oraz wsparcia postpenitencjarnego osób opuszczających zakłady karne.

Wydarzenie zostało zorganizowane przez Zakład Resocjalizacji, Kryminologii oraz Badań nad Prawami Człowieka oraz Instytut Pedagogiki Specjalnej APS w Warszawie.