Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Ze wstępu RPO Marcina Wiącka do raportu

Prawo do nauki jest jednym z fundamentalnych praw człowieka, którego realizacja umożliwia rozwój osobisty oraz pozwala na osiągnięcie samodzielności i niezależności, a także pełny udział we wszystkich sferach życia.

Polska, ratyfikując Konwencję o prawach osób z niepełnosprawnościami, uznała prawo tych osób do edukacji bez dyskryminacji i na zasadzie równości z innymi.

Zgodnie z Konstytucją władze publiczne udzielają osobom z niepełnosprawnościami pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Nakaz ten można odnosić do obowiązku udzielania pomocy także w takich dziedzinach jak edukacja, poprzez dążenie do znoszenia wszelkich możliwych barier i w ten sposób wyrównywania szans edukacyjnych osób z niepełnosprawnościami. Ułatwienia w zakresie dojazdu do placówek edukacyjnych uczniów z niepełnosprawnościami stanowią narzędzie realizacji tych praw, gwarantując im dostępność edukacji na zasadach równych szans z rówieśnikami.

Rzecznik Praw Obywatelskich w 2024 r. zrealizował badanie społeczne pn. „Realizacja przez samorządy dowozu uczniów z niepełnosprawnością do placówek edukacyjnych”. Jego celem było zobrazowanie praktyki stosowania przepisów Prawa oświatowego w za­kresie organizacji dowozów uczniów z niepełnosprawnościami do placówek edukacyj­nych. Badanie w szczególności miało odpowiedzieć na pytanie, czy dowóz ten realizuje cel, dla którego był ustanowiony, tj. ułatwienie dostępu uczniom z niepełnosprawnościa­mi do edukacji. Kwestia zapewnienia dowozu do placówek edukacyjnych dla uczniów z niepełnosprawnościami nie była dotąd przedmiotem szerszych badań społecznych.

Jako Rzecznik Praw Obywatelskich wyrażam nadzieję, że zawarte w niniejszym rapor­cie analizy i zalecenia przyczynią się do podniesienia standardu ochrony prawa do eduka­cji osób z niepełnosprawnościami, w szczególności w jego praktycznym wymiarze.