Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego opinię do projektu ustawy o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji oraz niektórych innych ustaw (nr UC130)
• Marcin Wiącek prosi min. Martę Cienkowską o uwzględnienie opinii w trakcie dalszych prac legislacyjnych

Zasadnicze wątpliwości Rzecznika budzi skuteczność wprowadzenia dodatkowych gwarancji niezależności KRRiT od podmiotów zewnętrznych oraz proponowany system finansowania mediów publicznych.

Do kwestii wymagających zaś ponownej analizy i uzasadnienia należy zaliczyć propozycję skrócenie kadencji KRRiT oraz niektóre wymogi dotyczące kandydatów na członków Rady i członków zarządów i rad nadzorczych spółek publicznej radiofonii i telewizji.

Ponadto RPO podkreśla, że celem Aktu o Wolności Mediów (EMFA) jest wprowadzenie minimalnych standardów funkcjonowania wszelkiego rodzaju mediów w Unii Europejskiej. Zasadniczymi wartościami uzasadniającymi uchwalenie EMFA jest ochrona wolności i pluralizmu mediów jako dwóch ważnych filarów demokracji i praworządności w Europie. Tymczasem, pomimo szerokiego zakresu projektu, nie znalazły się w nim kwestie, których unormowanie w prawie krajowym jest z perspektywy wolności i praw niezbędne do prawidłowej implementacji EMFA.

W obszernej opinii RPO wskazuje na 12 najważniejszych rekomendacji.

1. Należy uwzględnić w projekcie przepisy zapewniające skuteczne gwarancje ochrony źródeł dziennikarskich i poufności komunikacji.
2. Należy uwzględnić w projekcie przepisy zapewniające KRRiT odpowiednie zasoby finansowe, kadrowe i techniczne do wykonywania zadań powierzonych jej w EMFA.
3. Należy uwzględnić w projekcie przepisy ograniczające możliwość wydawania prasy przez jednostki samorządu terytorialnego, ich jednostki pomocnicze lub organizacyjne, spółki z udziałem jednostek samorządu terytorialnego oraz związki i stowarzyszania jednostek samorządu terytorialnego.
4. Należy zapewnić dodatkowe gwarancje niezależności KRRiT od większości parlamentarnej na płaszczyźnie mechanizmu powoływania jej członków.
5. Należy zapewnić, aby proponowany system finansowania mediów publicznych rzeczywiście pozwalał na realizację misji publicznej i rozwój w ramach tej misji.
6. Należy ponownie rozważyć istnienie uzasadnienia dla skrócenia kadencji KRRiT jako konsekwencji wejścia w życie projektowanej ustawy.
7. Należy ponownie rozważyć zakres wymogów dla kandydatów na członków KRRiT i na członków zarządów i rad nadzorczych spółek publicznej radiofonii i telewizji.
8. Zaleca się skorygowanie proporcji powoływania członków rad nadzorczych przez KRRiT i Ministra poprzez zwiększenie wpływu KRRiT.
9. Zaleca się rezygnację z zatwierdzania przez KRRiT kodeksów etyki przygotowanych przez rady programowe spółek mediów publicznych.
10. Zaleca się uwzględnienie w projekcie obowiązku wzięcia pod uwagę ryzyka funkcjonalnego powiązania podmiotów uczestniczących w koncentracji ze Skarbu Państwa i – pośrednio – władzą wykonawczą.
11. Zaleca się określenie w sposób niebudzący wątpliwości, że przesłanka "wpływu badanej koncentracji na pluralizm mediów oraz niezależność redakcyjną" – samodzielnie lub wraz z innymi kryteriami ekonomicznymi – może stanowić podstawę decyzji o zakazie przeprowadzenia koncentracji.
12. Zaleca się modyfikację zakresu przedmiotowego i podmiotowego obowiązków informacyjnych podmiotów publicznych i dostawców usług medialnych zależnych od takich podmiotów, dotyczących określenia statusu publicznego dostawcy, struktury właścicielskiej oraz przychodów osiąganych ze środków publicznych.

(szczegóły w załączniku)

VII.564.655.2023