Biuletyn Informacji Publicznej RPO

Rzecznik Praw Obywatelskich przystąpił do postępowania Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt P 4/26) w sprawie pytania prawnego sądu, dotyczącego uniemożliwienia sądowi dokonania samodzielnej oceny niezgodności z prawem ostatecznej decyzji będącej źródłem szkody, gdy poszkodowanemu nie przysługują środki pozwalające na takie stwierdzenia we właściwym postępowaniu.

RPO Marcin Wiącek wniósł o stwierdzenie, że: 

• art. 417[1] § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1071, ze zm.) w zakresie, w jakim uniemożliwia sądowi dokonanie samodzielnej oceny niezgodności z prawem ostatecznej decyzji będącej źródłem szkody - w wypadku, w którym poszkodowanemu nie przysługują środki pozwalające na uzyskanie takiego stwierdzenia we właściwym postępowaniu - jest niezgodny z art. 77 ust. 1 i ust. 2, w związku z art. 31 ust. 3 i z art. 2 Konstytucji RP.

Uzasadnienie stanowiska Rzecznika zostanie przekazane TK do końca maja 2026 r.

W sprawie chodzi o nieruchomość na obszarze objętym dekretem z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów (tzw. 
dekretu warszawskiego), która wskutek zastosowania jego przepisów stała się własnością Skarbu Państwa. Poprzednik prawny strony powodowej złożył w terminie wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości w trybie art. 7 ust. 1 dekretu, który - odnośnie działki - nie został rozpoznany.

IV.7000.41.2026