Biuletyn Informacji Publicznej RPO

W związku z otrzymanymi sygnałami w sprawie uporządkowania i rozwoju systemu świadczeń terapii protonowej w Polsce Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Ministerstwa Zdrowia.  

Nowotwory złośliwe stanowią narastający problem zdrowotny, społeczny i ekonomiczny - są drugą najczęstszą przyczyną zgonów. Radioterapia jest jedną z najważniejszych metod leczenia. Pozwala na lepszą miejscową kontrolę nowotworu i zmniejsza ryzyko powikłań, co ma szczególne znaczenie w przypadku nowotworów umiejscowionych głęboko w organizmie. W Polsce dostępność protonoterapii pozostaje jednak ograniczona, mimo nowoczesnego Centrum Cyklotronowego Bronowice w Krakowie, który oferuje tę metodę leczenia.

Jak wynika z przekazanych informacji, dotychczas nie wypracowano skutecznych rozwiązań systemowych, które zapewniałyby zwiększenie dostępności terapii protonowej i jej dalszy rozwój. Pomimo poszerzenia listy wskazań do terapii protonowej nowotworów zlokalizowanych poza narządem wzroku, możliwości terapeutyczne Centrum w Krakowie nie zostały w pełni wykorzystane. Nie opracowano też strategii rozwoju protonoterapii w Polsce, obejmującej koncepcję rozwiązań systemowych i działań sprzyjających rozwojowi, zgodnie z potrzebami zdrowotnymi oraz dowodami naukowymi na skuteczność tej metody, mimo powołania specjalnego zespołu. Do zagadnienia nie odniesiono się także bezpośrednio w Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020–2030.

Dodatkowym problemem pozostaje brak dostępności terapii protonowej nowotworów zlokalizowanych poza narządem wzroku dla pacjentów pediatrycznych wymagających zastosowania znieczulenia ogólnego w trakcie leczenia. W konsekwencji część świadczeń była realizowana poza Polską. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydawał zgody na leczenie dzieci za granicą z uwagi na konieczność zastosowania znieczulenia ogólnego podczas terapii, co mogło generować dodatkowe koszty dla budżetu państwa.

Zastępca RPO Adam Krzywoń prosi podsekretarz stanu w MZ Katarzynę Kęcką o stanowisko, w tym przekazanie działań i planów resortu w sprawie zwiększenia dostępności terapii protonowej.

V.7010.15.2025