Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają skargi pełnomocników obwinionych w postępowaniach przed Izbą Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, którzy wskazują na niemożność ukonstytuowania składu do rozpoznania sprawy 
• Wśród 8 sędziów Izby część chce orzekać wyłącznie z sędziami powołanymi przed 6 marca 2018 r., wskazując, że ci później powołani zostali ustanowieni w sposób niezgodny z prawem
• RPO Marcin Wiącek prosi ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka o ustosunkowanie się do problemu

Aktualnie w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN zasiada 8 sędziów, w tym 5 powołanych na urząd po 6 marca 2018 r. (na wniosek obecnej KRS) oraz 3 sędziów powołanych przed tą datą (na wniosek "dawnej" KRS). Spośród tej trójki dwóch sędziów SN odmawia orzekania, kontestując legalność postanowień Prezydenta RP o wyznaczeniu ich do tej Izby, jeden przed sądem administracyjnym, a drugi przed sądem pracy. Jedna sędzia powołana na wniosek "dawnej" KRS orzeka, ale tylko jako skład jednoosobowy, natomiast w składach wieloosobowych godzi się na orzekanie wyłącznie z sędziami powołanymi przed 6 marca 2018 r., wskazując, że sędziowie powołani później zostali ustanowieni w sposób niezgodny z prawem.

Z informacji RPO wynika, że już co najmniej w czterech sprawach zawieszono postępowania z uwagi na brak możliwości ukonstytuowania składu orzekającego (sygn. akt II ZIZ 9/24, II ZIZ 30/23, II ZO 22/23, II ZIZ 28/25). 

Taki stan rzeczy jest nie do pogodzenia z prawem każdego do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie przez sąd ustanowiony ustawą (art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE). 

Kwestią czasu wydaje się wzrost liczby spraw, w których Izba Odpowiedzialności Zawodowej przez wiele miesięcy nie będzie podejmowała jakichkolwiek czynności z uwagi na niemożność ukonstytuowania składu orzekającego - uważa Marcin Wiącek.

VII.514.17.2025