Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Wojciech Brzozowski wystąpił do Komendanta Głównego Straży Granicznej gen. dyw. Roberta Bagana w sprawie deportacji z Polski obywateli Pakistanu oraz Afganistanu do krajów pochodzenia w kontekście konfliktu  zbrojnego między tymi państwami 
• Z uwagi na rozwojową sytuację na Bliskim Wschodzie na bieżąco są analizowane i korygowane procedury operacyjne, tak aby zapewnić bezpieczną realizację zadań - odpisała SG 
• Decyzje odnoszące się do powrotu danego cudzoziemca mają charakter zindywidualizowany, oparty na analizie okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem przepisów regulujących zasady prowadzenia postepowania administracyjnego

Do Biura RPO wpływają liczne wnioski dotyczące obywateli obu tych państw oczekujących – zarówno w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców, jak i poza nimi – na deportację do kraju pochodzenia. W wielu przypadkach SG wyznaczyła już terminy deportacji.

Tymczasem w kontekście ataków lotniczych Pakistanu na Kabul i dwie prowincje Afganistanu w nocy z 26 na 27 lutego 2026 r. oraz zadeklarowania przez pakistańskiego ministra obrony „otwartej wojny” przeciw władzom Afganistanu można mieć uzasadnioną obawę, że deportacja tych cudzoziemców może ich narazić na tortury, nieludzkie i poniżające traktowanie lub nawet na utratę życia w wyniku działań zbrojnych.

ZRPO Wojciech Brzozowski pyta gen. Roberta Bagana, czy rozważa się wszczęcie z urzędu odrębnych postępowań o udzielenie zgody na pobyt humanitarny na podstawie art. 356 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach obywatelom Pakistanu i Afganistanu oczekującym na deportację. Prosi także o informację, czy opisane okoliczności są brane pod uwagę przez SG podczas oceny wypełnienia przesłanek dla udzielenia zgody na pobyt humanitarny lub na pobyt tolerowany w ramach prowadzonych wobec tych cudzoziemców postępowań o zobowiązanie do powrotu.

Ponadto Wojciech Brzozowski prosi o poinformowanie, czy SG planuje wstrzymanie deportacji obywateli obu państw. Jeżeli nie, zwraca się o ponowne rozważenie tej możliwości. Pyta także, czy SG przyjęła wnioski od tych cudzoziemców, którzy w świetle wskazanych okoliczności wyrazili wolę ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP. 

Odpowiedź dyrektora Zarządu ds. Cudzoziemców w KG SG płk. Pawła Hołoweńki

W odpowiedzi na pismo nr XI.543.274.2025.MB z dnia 27 lutego 2026 r., w przedmiocie napływających wniosków dotyczących obywateli Afganistanu oraz obywateli Pakistanu oczekujących na powrót do kraju pochodzenia uprzejmie informuję, że wszelkie działania realizowane przez organ Straży Granicznej podejmowane są na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz uprzedniej analizie stanu faktycznego, w tym aktualnej sytuacji geopolitycznej.

Uprzejmie informuję, że każda sprawa traktowana jest indywidualnie. W przypadku, uzyskania przez organ Straży Granicznej informacji o wystąpieniu okoliczności mogących stanowić podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie udzielenia zgody na pobyt humanitarny, po dokonaniu weryfikacji, podejmowane są stosowne działania administracyjne uwarunkowane zgromadzonymi informacjami. 

Jednocześnie pragnę poinformować, że zgodnie z treścią art. 356 ust 5 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, organem właściwym do wszczęcia ww. postępowania jest komendant oddziału Straży Granicznej lub komendant Placówki Straży Granicznej, który wydał decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.

Z uwagi na rozwojową sytuację na Bliskim Wschodzie na bieżąco analizowane są i korygowane procedury operacyjne, tak aby zapewnić bezpieczną realizację zadań. Jednocześnie uprzejmie informuję, że decyzje odnoszące się do powrotu danego cudzoziemca mają charakter zindywidualizowany, oparty na analizie okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem przepisów regulujących zasady prowadzenia postepowania administracyjnego.

Ponadto uprzejmie informuję, że planowany na dzień 27 lutego 2026 r. powrót obywateli Afganistanu został zrealizowany, z zapewnieniem zasad bezpieczeństwa osób powracanych.

XI.543.274.2025